بررسی جایگاه تفکر انتقادی در کلاس ادبیات فارسی

تفکر انتقادی به عنوان یکی از مهارت های اساسی قرن بیست ویکم، نقش مهمی در یادگیری عمیق، پرورش اندیشه مستقل و مشارکت آگاهانه افراد در جامعه دارد. درس ادبیات فارسی به دلیل ماهیت تفسیری، چندلایه و معناگرا، ظرفیت بالایی برای تقویت این نوع تفکر در دانش آموزان داراست. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه تفکر انتقادی در کلاس های ادبیات فارسی و شناسایی موانع و ظرفیت های تحقق آن انجام شده است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع نظری، اسناد آموزشی و تحلیل وضعیت موجود کلاس های ادبیات فارسی است. یافته ها نشان می دهد که علی رغم تاکید نظری بر ضرورت پرورش تفکر انتقادی، در عمل رویکردهای حافظه محور، محدودیت فضای گفت وگو، کمبود آموزش های تخصصی برای دبیران و غلبه نظام ارزشیابی امتحان محور، مانع از تحقق موثر این هدف شده اند. در مقابل، نتایج حاکی از آن است که بهره گیری از روش های تدریس فعال، پرسش های باز و تحلیل مشارکتی متون ادبی، تاثیر مثبتی بر تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان دارد. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت بازنگری در شیوه های تدریس ادبیات فارسی، توانمندسازی معلمان و اصلاح نظام ارزشیابی تاکید می کند تا زمینه پرورش تفکر انتقادی در کلاس های ادبیات فارسی فراهم شود.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، آموزش ادبیات فارسی ، روش های تدریس ، ارزشیابی آموزشی ، یادگیری فعال