نقش و جایگاه علم در احیای تمدن اسلامی ، از منظر نهج البلاغه

علم در دین اسلام، امری مهم و اساسی است و تاکیدات بسیاری بر آن وجود دارد. اما نکته قابل اعتنا این جا است: اسلام، اولویت و برتری را بر علوم دینی و شناخت خدا و نفس قرار می دهد،با این حال، تنها علم را منوط به علوم دینی نمی داند و دانش هایی که در خدمت بشر باشد را نیز شامل می شود. از پیامبر خدا(ص) نقل شده است: «اطلبوا العلم و لو بالصین فان طلب العلم فریضه علی کل مسلم»؛علم را طلب کنید حتی اگر در چین باشد. یافته ها نشان می دهد حضرت علی(ع) بینش تمدنی و شخصیتی تمدن ساز داشته است. نقش اساسی حضرت در تمدن اسلامی، تقویت مولفه‫های تمدن-ساز فرهنگ اسلامی در میان مردم و به کارگیری آن در حکومت خویش است. اخلاق، آزادی، عزت و کرامت انسانی، عدالت، حق مداری، اقتصاد و وحدت و همبستگی از مولفه‫های اصلی تمدن ساز در سیره و حکومت علوی می‫باشد. توجه به معیارهایی که علی برای حکومتش ترسیم کرده بود، نشان می‫دهد رویکرد امام علی رویکردی تمدن ساز بود و هریک از معیارهای حکومت ایشان قدمی برای ساخت و تثبیت تمدن اسلامی بوده است.‬‬‬‬‬‬‬‬نهج البلاغه، مجموعه ای از عمده ترین مباحث و معارف اسلامی است و همه آنچه برای یک انسان مسلمان و یک جامعه اسلامی لازم است در نهج البلاغه آمده است. از توحید و عقاید اسلامی و اصول دین تا اخلاق و تهذیب و تزکیه نفسانی، سیاست ملک داری و کیفیت اداره صحنه های عظیم و فعالیت اجتماعی، تا تنظیم روابط اخلاقی و خانوادگی، جنگ و سیاست و حکمت و علم و...

کلیدواژه ها:

علم ، تمدن اسلامی ، نهج البلاغه