مسئله تقصیر مشترک دانش آموز و معلم در ایجاد آسیب روانی: نحوه تقسیم مسئولیت مدنی در دادگاه

گسترش تعاملات آموزشی و پیچیده تر شدن روابط میان معلمان و دانش آموزان موجب شده است که موضوع مسئولیت مدنی ناشی از آسیب های روانی در محیط های آموزشی به یکی از مباحث مهم حقوق آموزش و پرورش تبدیل شود. در بسیاری از موارد، ورود آسیب روانی به دانش آموز نتیجه رفتار یک جانبه معلم یا دانش آموز نیست، بلکه مجموعه ای از رفتارهای متقابل، واکنش های هیجانی، شرایط محیطی و کاستی های مدیریتی در شکل گیری زیان نقش دارند. در چنین وضعیتی، دادگاه ها با مسئله دشوار تعیین میزان مسئولیت هر یک از طرفین مواجه می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی مبانی حقوقی تقصیر مشترک دانش آموز و معلم در ایجاد آسیب روانی و نحوه تقسیم مسئولیت مدنی میان آنان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع حقوقی، آموزشی و روان شناختی به بررسی مفهوم آسیب روانی، عناصر مسئولیت مدنی، نقش تقصیر زیان دیده در کاهش مسئولیت عامل زیان و معیارهای مورد استفاده دادگاه ها در تعیین سهم مسئولیت پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در دعاوی مربوط به آسیب های روانی دانش آموزان، صرف اثبات ورود زیان برای انتساب کامل مسئولیت به معلم کافی نیست و دادگاه باید نقش رفتار دانش آموز، میزان قابلیت پیش بینی نتایج رفتار، سن و رشد فکری دانش آموز، جایگاه حرفه ای معلم و شرایط محیط آموزشی را به صورت هم زمان ارزیابی کند. همچنین نتایج نشان می دهد که بهره گیری از نظریه تقصیر مشترک می تواند ضمن تحقق عدالت جبرانی، از تحمیل مسئولیت نامتناسب بر هر یک از طرفین جلوگیری کرده و زمینه صدور آرای منصفانه تر را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تقصیر مشترک ، مسئولیت مدنی ، آسیب روانی ، دانش آموز ، معلم