فناوری های آموزشی و افزایش مشارکت فعال دانش آموز در کلاس آنلاین

یکی از چالش های اساسی آموزش آنلاین، حفظ و تقویت مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری است؛ چالشی که فناوری های آموزشی در صورت به کارگیری مناسب، می توانند نقش مهمی در حل آن ایفا کنند. ابزارهایی مانند تالارهای گفت وگو، اتاق های گفت وگوی گروهی، تخته های تعاملی، نظرسنجی های زنده و آزمون های کوتاه در حین کلاس، امکان مشارکت سریع و متناوب دانش آموزان را فراهم می کنند و آنان را از حالت شنونده منفعل به مشارکت کننده فعال تبدیل می سازند (صمدی، ۱۳۹۹). در این محیط ها، دانش آموزان فرصت دارند پرسش های خود را مطرح کنند، به سوالات همکلاسی ها پاسخ دهند، دیدگاه های خود را بیان کنند و در پروژه های گروهی مشارکت داشته باشند. پژوهش های داخلی نشان می دهد که استفاده از این ابزارها در کلاس های مجازی، احساس حضور اجتماعی، مشارکت شناختی و درگیری احساسی دانش آموزان را افزایش می دهد و در نهایت، با پیشرفت تحصیلی بالاتر همراه است (رجبی و همکاران، ۱۳۹۷). علاوه بر این، فناوری امکان تنوع در شیوه های مشارکت را فراهم می کند؛ برای مثال، دانش آموزان درون گرا می توانند از طریق نوشتن در چت یا تالار گفت وگو فعالانه مشارکت کنند، بدون آن که لزوما در جمع بزرگی صحبت کنند. استفاده از فعالیت های مبتنی بر تولید محتوا توسط دانش آموزان، مانند ضبط ویدئوهای کوتاه، طراحی ارائه های چندرسانه ای یا تدوین پادکست های آموزشی، نیز می تواند سطح درگیری و مسئولیت پذیری آن ها را در فرآیند یادگیری افزایش دهد (نوروزی، ۱۴۰۰). البته، برای آن که این مشارکت به یادگیری عمیق منجر شود، لازم است معلمان نقش راهبری فعال داشته باشند، بازخوردهای به موقع ارائه دهند و فعالیت ها را به گونه ای طراحی کنند که فراتر از پاسخ های سطحی بوده و مستلزم تحلیل، ترکیب و ارزیابی باشند.