از سکوت تا مشارکت، بازتعریف معماری ارتباطی کلاسی با تکیه بر هوش هیجانی

کلاس های درس شلوغ به دلیل تراکم بالای دانش آموزان و تنوع سطوح رفتاری، اغلب با چالش های ارتباطی جدی مواجه می شوند که منجر به ایجاد فضایی پراسترس، سکوت های اجباری یا هرج ومرج کلامی شده و مانع از شکل گیری یادگیری عمیق و مشارکت جویانه می گردد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی نقش «هوش هیجانی» به عنوان زیرساخت اصلی در بازتعریف «معماری ارتباطی» کلاس های درس شلوغ و گذار از فضای سکوت زده به محیطی پویا و امن برای یادگیری است. این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مبانی نظری روانشناسی تربیتی و مدیریت کلاس، نشان می دهد که چگونه مهارت های بین فردی معلمان و دانش آموزان در چهار مولفه خودآگاهی، خودتنظیمی، آگاهی اجتماعی و مدیریت روابط، می تواند ساختارهای خشک و سلسله مراتبی ارتباط را شکسته و به شبکه ای تعاملی و همدلانه تبدیل نماید. یافته ها حاکی از آن است که استقرار هوش هیجانی در بستر کلاس، با کاهش اضطراب اجتماعی، افزایش اعتماد به نفس و ایجاد «فضای روانی امن»، موانع مشارکت را برمی دارد. در نتیجه، دانش آموزان نه تنها از نقش منفعل و خاموش خارج شده، بلکه به عنوان مشارکت کنندگان فعال در فرآیند یادگیری، به خلق دانش جمعی و یادگیری عمیق می پردازند. این پژوهش پیشنهاد می کند که معلمان و مدیران آموزشی، به جای تمرکز صرف بر نظم ظاهری، باید بر توسعه سرمایه عاطفی و مهارت های ارتباطی درون کلاسی سرمایه گذاری کنند تا کلاس درس به محلی برای رشد انسانی و شناختی تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، معماری ارتباطی کلاسی ، یادگیری مشارکتی ، کلاس های شلوغ ، فضای امن روانی ، مهارت های بین فردی ، یادگیری عمیق