چگونه توانستم با رویکردهای خلاقانه و میان فرهنگی، شور و شوق حضور در ماه رمضان و محرم را در دانش آموزان زنده نگه دارم؟

این اقدام پژوهی با هدف بررسی راهکارهای موثر برای زنده نگه داشتن و نوسازی آداب و رسوم ماه رمضان و محرم در مدارس غیرانتظامی و مناطق چندفرهنگی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان دبستان دخترانه ادب در منطقه ای با تنوع قومی و مذهبی بود. در مرحله «شواهد ۱»، مشاهدات میدانی، پرسشنامه و مصاحبه های عمیق نشان داد که مناسبت های مذهبی در مدرسه با چالش هایی نظیر «غریبگی آیین ها»، «بی انگیزگی دانش آموزان»، «خشکی مراسم» و «عدم درک مفاهیم عمیق» روبرو است. دانش آموزان احساس می کردند این مراسم با زندگی روزمره و هویت چندلایه آن ها ارتباطی ندارد و غالبا به صورت یک تکلیف اجباری و تکراری اجرا می شوند.برای رفع این مشکلات، طرحی جدید با عنوان «مدرسه شاد و معنوی: از قلب تا قلم» اجرا گردید. راهکارهای اصلی این طرح شامل تشکیل «شورای خلاقان معنوی» برای مشارکت فعال دانش آموزان، برگزاری «افطاری های کوچک و مشترک» برای تقویت همبستگی بین فرهنگی، تولید «پادکست های دانش آموزی» برای بیان تجربیات زیسته، و اجرای «نمایش های خلاق» در ماه محرم برای درک مفاهیم ایثار و مقاومت بود. در مرحله «شواهد ۲»، پس از اجرای طرح، داده ها مجددا گردآوری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که درصد علاقه مندی دانش آموزان به شرکت در مراسم از ۲۰٪ به ۸۵٪، و میزان احساس تعلق و درک مفاهیم دینی به ترتیب به ۸۰٪ و ۷۸درصد افزایش یافت. همچنین شکاف های فرهنگی کمرنگ شده و حس همدلی و مسئولیت پذیری اجتماعی در دانش آموزان تقویت شد.نتیجه گیری نهایی این پژوهش حاکی از آن است که زنده نگه داشتن آداب و رسوم نیازمند تغییر رویکرد از «سخنرانی محوری و خشک» به «تجربه محوری، خلاقانه و مشارکتی» است. وقتی دانش آموزان در طراحی و اجرا نقش فعال داشته باشند و تفاوت های فرهنگی آن ها محترم شمرده شود، دین از یک بار اضافی به بالی برای پرواز و شادی تبدیل می شود. این راهکارها می توانند الگویی کاربردی برای مربیان پرورشی در مدارس پلورالیست باشند.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مربی پرورشی ، ماه رمضان ، محرم ، مدارس غیرانتظامی ، چندفرهنگی ، مشارکت دانش آموزان ، هویت دینی ، خلاقیت پرورشی.