واکاوی هرمنوتیکی قضاوت هوش مصنوعی در متون فقهی-حقوقی

هدف از پژوهش حاضر، واکاوی نسبت میان هرمنوتیک حقوقی و منطق صوری در فرآیند استنباط احکام با نگاهی به عصر هوش مصنوعی است. مسئله اصلی این است که آیا ماهیت تفسیری حقوق که ریشه در فهم کیفی و هرمنوتیکی دارد، می تواند در قالب منطق ریاضی و الگوریتم های صوری ریخته شود؟ روش تحقیق در این مقاله توصیفی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه منطق صوری می تواند در بخش نص و قوانین صریح، مبنای مدل سازی هوش مصنوعی قرار گیرد، اما در قلمرو ظواهر، مقاصد شریعت و هرمنوتیک غایی، با بن بست های جدی مواجه است. هوش مصنوعی به دلیل ناتوانی در درک افق معنایی و عدالت شهودی، نمی تواند به طور کامل جایگزین قاضی انسانی در مقام تفسیر قانون گردد.

کلیدواژه ها:

هرمنوتیک حقوقی ، منطق صوری ، هوش مصنوعی ، فقه نوآور ، الگوریتم قضایی.