ذکر؛ پادزهر اضطراب ناشی از عصر اطلاعات و هوش مصنوعی

هدف این مقاله تبیین نقش «ذکر» در ایجاد آرامش روانی و بررسی شرایط اثرگذاری و موانع تحقق آن، با تاکید بر چالش های انسان معاصر در عصر اطلاعات و هوش مصنوعی است. پژوهش حاضر به روش توصیفی تحلیلی و با اتکا به منابع اسلامی و یافته های روان شناسی دین انجام شده است. یافته ها نشان می دهد ذکر زمانی بیشترین اثر آرام بخش را دارد که با اخلاص، حضور قلب، استمرار، عمل صالح و توکل همراه باشد؛ در مقابل، غفلت، گناه، شتاب زدگی، دلبستگی افراطی به دنیا، ضعف ارتباط با قرآن و دعا، و سستی ایمان از مهم ترین موانع بهره مندی از آرامش ذکری به شمار می آیند. همچنین در شرایط کنونی که الگوریتم های هوش مصنوعی با تولید پیوسته محرک های اطلاعاتی می توانند تشتت توجه و اضطراب را تشدید کنند، ذکر به عنوان راهبردی برای بازگشت ذهن از پراکندگی دیجیتال به تمرکز معنوی و تنظیم هیجان قابل طرح است. نتیجه گیری مقاله حاکی از آن است که ذکر، علاوه بر کارکرد عبادی، می تواند در قالب یک سازوکار معنوی روان شناختی، تاب آوری و آرامش پایدار را در برابر اضطراب های نوپدید عصر دیجیتال تقویت کند.

کلیدواژه ها:

ذکر ، آرامش روانی ، اضطراب ، حضور قلب ، توکل ، عصر اطلاعات ، هوش مصنوعی