معلم و فرهنگ نوآوری در مدرسه

در عصر حاضر که دنیای آموزش و پرورش با تحولات شتابان تکنولوژیک، تغییرات سریع ساختارهای اجتماعی و نیاز مبرم به تربیت شهروندانی خلاق و سازگار روبرو است، نقش معلم به عنوان کلیدی ترین عنصر در فرآیند یاددهی-یادگیری و بستر شکل گیری فرهنگ سازمانی مدرسه، بیش از پیش مورد توجه پژوهشگران، سیاست گذاران آموزشی و مدیران مدارس قرار گرفته است؛ چرا که مدرسه نه تنها به عنوان یک نهاد آموزشی، بلکه به عنوان یک جامعه کوچک فرهنگی عمل می کند که در آن تعاملات بین فردی، باورها، ارزش ها و هنجارهای مشترک، شکل دهنده هویت و عملکرد اعضای آن هستند و فرهنگ نوآوری در مدرسه به معنای ایجاد فضایی پویا، پرتحرک و حمایت گر از ایده های نو، جسارت در آزمایش گری، تاب آوری در برابر شکست و همکاری بین گروهی برای حل مسائل پیچیده آموزشی است که بدون حضور معلمانی آگاه، توانمند و مشتاق به تغییر، تحقق پذیر نخواهد بود و در این میان، معلم نه تنها به عنوان انتقال دهنده دانش، بلکه به عنوان یک طراح آموزشی، تسهیل گر یادگیری و عامل تغییر فرهنگی ایفا نقش می کند که توانایی او در به کارگیری روش های تدریس نوین، مدیریت کلاس های پویا، استفاده هوشمندانه از فناوری های آموزشی و ایجاد ارتباطات موثر با دانش آموزان، والدین و همکاران، مستقیما بر جو روانی و فرهنگی مدرسه تاثیر می گذارد و این تاثیر از طریق الگوسازی رفتاری، ایجاد انگیزه درونی در دانش آموزان برای تفکر انتقادی و خلاق و نیز تقویت حس تعلق و مسئولیت پذیری سازمانی در میان کادر آموزشی خود را نشان می دهد؛ بنابراین، بررسی رابطه میان ویژگی های حرفه ای و شخصیتی معلم با فرهنگ نوآوری در مدرسه از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا مدرسه هایی که در آن ها فرهنگ نوآوری نهادینه شده باشد، توانایی بیشتری در تطبیق با تغییرات محیطی، بهبود مستمر کیفیت آموزشی و پاسخگویی به نیازهای متنوع دانش آموزان دارند و این امر مستلزم آن است که معلمان با داشتن نگرش مثبت نسبت به نوآوری، دانش کافی درباره روش های خلاقانه تدریس و مهارت های لازم برای کار تیمی، در مسیر ساخت چنین فرهنگی گام بردارند و از سوی دیگر، عواملی نظیر حمایت مدیریت مدرسه، منابع آموزشی کافی، زمان های اختصاص داده شده برای توسعه حرفه ای و فضای امن برای بیان ایده های نو، در تقویت یا تضعیف این فرهنگ نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

معلم ، فرهنگ نوآوری ، مدرسه ، خلاقیت ، یادگیری سازمانی