بررسی نقش میانجی سلامت روان در رابطه بین جو مدرسه، احساس تعلق آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، نقش بنیادینی در رشد همه جانبه کودکان و آماده سازی آنان برای ایفای نقش های فردی و اجتماعی در آینده ایفا می کند. در این میان، دوره ابتدایی به دلیل آنکه نخستین تجربه رسمی کودکان از محیط آموزشی محسوب می شود، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. تجربیات دانش آموزان در این دوره نه تنها بر موفقیت های تحصیلی آنان تاثیر می گذارد، بلکه می تواند زمینه ساز شکل گیری نگرش ها، باورها، مهارت های اجتماعی و سلامت روان آنان در سال های بعدی زندگی باشد. از این رو، شناخت عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی و بررسی سازوکارهای روان شناختی و محیطی مرتبط با آن، همواره یکی از موضوعات مورد توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت بوده است. پیشرفت تحصیلی یکی از مهم ترین شاخص های ارزیابی موفقیت نظام های آموزشی به شمار می رود و بیانگر میزان دستیابی دانش آموزان به اهداف آموزشی و یادگیری مورد انتظار است. در گذشته، پژوهش ها عمدتا بر عوامل شناختی نظیر هوش، استعداد و توانایی های ذهنی به عنوان تعیین کننده های اصلی موفقیت تحصیلی تمرکز داشتند؛ اما یافته های چند دهه اخیر نشان داده است که پیشرفت تحصیلی پدیده ای چندبعدی است و تحت تاثیر عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و محیطی متعددی قرار دارد. در این میان، متغیرهای روان شناختی و ویژگی های محیط آموزشی از جمله عواملی هستند که نقش چشمگیری در کیفیت یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ایفا می کنند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش میانجی سلامت روان در رابطه بین جو مدرسه، احساس تعلق آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که جو مثبت مدرسه و احساس تعلق آموزشی از عوامل مهم موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان هستند و سلامت روان در این رابطه نقش میانجی ایفا می کند. به عبارت دیگر، هرچه دانش آموزان در محیطی حمایتگرتر، امن تر و همراه با احساس تعلق بیشتر تحصیل کنند، از سلامت روان مطلوب تری برخوردار شده و در نتیجه عملکرد و پیشرفت تحصیلی بهتری را تجربه خواهند کرد.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، جو مدرسه ، احساس تعلق ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان