مطالعه اثر آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر ارتقای توجه پایدار، تنظیم هیجان تحصیلی و کاهش مشکلات رفتاری–هیجانی دانش آموزان

افزایش فشارهای تحصیلی، رقابت های آموزشی، تغییرات سریع اجتماعی، گسترش فناوری های دیجیتال و کاهش تعاملات عاطفی موثر، همگی زمینه ساز بروز مشکلاتی همچون کاهش توجه و تمرکز، ناتوانی در تنظیم هیجان، اضطراب تحصیلی، افت انگیزش، و افزایش مشکلات رفتاری–هیجانی در میان دانش آموزان شده اند. این مسائل نه تنها فرایند یادگیری را مختل می کنند، بلکه در بلندمدت می توانند پیامدهای منفی جدی بر رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی فراگیران برجای گذارند.یکی از مولفه های اساسی یادگیری موثر، توجه پایدار است. توجه پایدار به توانایی فرد در حفظ تمرکز ذهنی بر یک محرک یا فعالیت در بازه ای نسبتا طولانی اشاره دارد و نقش تعیین کننده ای در پردازش اطلاعات، حل مسئله، درک مفاهیم درسی و عملکرد تحصیلی ایفا می کند. پژوهش ها نشان می دهند که بسیاری از دانش آموزان، به ویژه در سنین مدرسه، با دشواری هایی در حفظ توجه پایدار مواجه اند؛ دشواری هایی که می تواند ناشی از عوامل شناختی، هیجانی، محیطی و حتی سبک های تربیتی باشد. کاهش توجه پایدار اغلب با افت تحصیلی، بی انگیزگی، رفتارهای تکانشی و ناتوانی در پیگیری تکالیف آموزشی همراه است.در کنار توجه، تنظیم هیجان تحصیلی یکی دیگر از مولفه های کلیدی موفقیت آموزشی محسوب می شود. هیجان های تحصیلی، از جمله اضطراب امتحان، لذت یادگیری، خستگی، ناامیدی و امید، تاثیر مستقیمی بر انگیزش، مشارکت فعال در کلاس و پایداری در انجام فعالیت های درسی دارند. دانش آموزانی که از مهارت های موثر تنظیم هیجان برخوردارند، قادرند هیجان های منفی خود را مدیریت کرده، فشارهای تحصیلی را بهتر تحمل کنند و در موقعیت های چالش برانگیز واکنش های سازگارانه تری نشان دهند. در مقابل، ضعف در تنظیم هیجان تحصیلی می تواند منجر به اجتناب از تکلیف، افت عملکرد، افزایش اضطراب و حتی بروز رفتارهای ناسازگارانه شود.از سوی دیگر، مشکلات رفتاری–هیجانی در دانش آموزان، از جمله پرخاشگری، کناره گیری اجتماعی، نافرمانی، اضطراب، افسردگی و مشکلات سازگاری، یکی از دغدغه های اصلی معلمان، والدین و متخصصان آموزش و پرورش است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به مطالعه اثر آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر ارتقای توجه پایدار، تنظیم هیجان تحصیلی و کاهش مشکلات رفتاری–هیجانی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی می تواند با تقویت توجه پایدار، بهبود تنظیم هیجان تحصیلی و کاهش مشکلات رفتاری–هیجانی، سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان را به طور قابل توجهی ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، توجه پایدار ، هیجان تحصیلی ، مشکلات رفتاری ، مشکلات هیجانی