بررسی تاثیر استفاده هوشمندانه از فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی بر کیفیت یادگیری و استقلال آموزشی دانش آموزان

پیشرفت شتابان فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی، نظام های سنتی یادگیری را با تحولی پارادایمی مواجه ساخته است. با این حال، صرف حضور فناوری در کلاس های درس تضمین کننده ارتقای یادگیری نیست؛ آنچه تعیین کننده است، «چگونگی استفاده» از این ابزارهاست. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده هوشمندانه از فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی بر دو مولفه محوری کیفیت یادگیری و استقلال آموزشی دانش آموزان انجام شده است. استفاده هوشمندانه در اینجا به معنای کاربست هدفمند، تطبیق پذیر، شفاف، اخلاقی و همراه با تفویض اختیار محاسبه شده به یادگیرنده تعریف می شود، نه صرفا به کارگیری پیشرفته ترین ابزارها. کیفیت یادگیری نیز فراتر از نمرات تحصیلی، شامل درک عمیق، حل مسئله خلاق، تفکر انتقادی و توانایی انتقال یادگیری به موقعیت های جدید در نظر گرفته شده است. استقلال آموزشی به ظرفیت دانش آموز در تعیین اهداف، انتخاب منابع، خودتنظیمی و مسئولیت پذیری در فرآیند یادگیری اشاره دارد. فناوری های هوشمند (مانند سامانه های تدریس هوشمند، پلتفرم های تطبیقی و چت بات های آموزشی) در صورت طراحی مبتنی بر اصول یادگیری خودراهبر، می توانند با ارائه بازخورد فوری و شخصی سازی شده، داربست های هوشمندی فراهم آورند که هم به عمق بخشی به یادگیری بینجامد و هم حس عاملیت و خودکارآمدی را در دانش آموز تقویت کند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر استفاده هوشمندانه از فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی بر کیفیت یادگیری و استقلال آموزشی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که رابطه میان استفاده از هوش مصنوعی و استقلال آموزشی خطی نیست، بلکه به شدت از الگوی تعامل انسان-ماشین تاثیر می پذیرد. همچنین شکاف دانش موجود در عدم تفکیک انواع الگوهای استفاده و بررسی همزمان کیفیت و استقلال، ضرورت پژوهش های تجربی آتی را برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، هوش مصنوعی ، یادگیری ، استقلال یادگیری ، دانش آموزان