ارزیابی کارآمدی قوانین بازآفرینی شهری در عملکرد شهرداری ها جهت ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی

سکونتگاه های غیررسمی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های مدیریت شهری، هم زمان محصول نارسایی های بازار زمین و مسکن، مهاجرت، فقر شهری و ضعف حکمرانی محلی اند. در سال های اخیر، با برجسته شدن رویکرد «بازآفرینی شهری» و گذار از سیاست های صرفا قهری (مانند تخریب و برخورد انتظامی) به سیاست های بهسازی، توانمندسازی و ارتقای کیفیت زندگی، شهرداری ها به عنوان بازیگر خط مقدم مداخله در این پهنه ها نقش کلیدی یافته اند. با این حال، پرسش اصلی این پژوهش آن است که قوانین و چارچوب های رسمی بازآفرینی تا چه اندازه در عمل، برای شهرداری ها کارآمد بوده و امکان ساماندهی پایدار سکونتگاه های غیررسمی را فراهم می کنند. این مطالعه با هدف ارزیابی کارآمدی و ناکارآمدی قوانین و سازوکارهای بازآفرینی شهری در عملکرد شهرداری ها برای ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی انجام می شود. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی است و با بهره گیری از تحلیل اسناد قانونی و مقررات مرتبط، مرور ادبیات موضوع و (در صورت امکان) بررسی تجربه های اجرایی شهرداری در یک محدوده شهری، موانع نهادی و حقوقی شناسایی می گردد. یافته های مورد انتظار نشان می دهد که چالش هایی مانند تداخل وظایف میان نهادهای متعدد، محدودیت منابع مالی و اختیارات اجرایی شهرداری، ابهام در سازوکار تثبیت مالکیت/حق بهره برداری، و ضعف مشارکت ساکنان، از عوامل اصلی کاهش اثربخشی قوانین بازآفرینی در این حوزه است. در پایان، پژوهش ضمن تبیین شکاف میان «متن قانون» و «واقعیت اجرا»، پیشنهادهایی برای بهبود حکمرانی بازآفرینی، تقویت اختیارات و ظرفیت های شهرداری، یکپارچه سازی نهادی، و نهادینه سازی مشارکت محلی ارائه می کند تا مسیر ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی از رویکردهای مقطعی به سیاست های پایدار و عدالت محور شهری نزدیک تر شود.

کلیدواژه ها:

ثبت ملک ، سند عادی ، سکونتگاه های غیررسمی ، مالکیت.