ارزیابی عملکرد و تاب آوری شبکه های انتقال و توزیع آب شهری در برابر ریسک های انسانی از منظر مدیریت زیرساخت های عمرانی

شبکه های آب رسانی شهری از مهم ترین زیرساخت های حیاتی در شهرها به شمار می روند که اختلال در عملکرد آن ها می تواند پیامدهای گسترده ای بر سلامت عمومی، پایداری شهری، خدمات رسانی و مدیریت بحران داشته باشد. با توجه به افزایش رشد شهرنشینی، فرسودگی بخشی از تاسیسات آب رسانی، توسعه نامتوازن شبکه ها و افزایش ریسک های ناشی از عوامل انسانی، ضرورت بررسی تاب آوری این شبکه ها بیش از گذشته احساس می شود. ریسک های انسانی از جمله خطای بهره برداری، حفاری های غیراصولی، تخریب عمدی یا غیرعمدی تاسیسات، ضعف در مدیریت نگهداری، مداخلات غیرمجاز و تصمیم گیری های نادرست اجرایی می توانند موجب کاهش قابلیت اطمینان و اختلال در خدمت رسانی شبکه های آب شهری شوند. این پژوهش با هدف بررسی تاب آوری شبکه های آب رسانی شهری در برابر ریسک های انسانی از منظر مدیریت زیرساخت های عمرانی انجام می شود. در این راستا، ابتدا مفاهیم تاب آوری، زیرساخت های حیاتی و ریسک های انسانی در شبکه های آب رسانی تبیین شده و سپس عوامل موثر بر آسیب پذیری و کاهش عملکرد شبکه مورد تحلیل قرار می گیرد. روش تحقیق در این پژوهش ماهیتی توصیفی تحلیلی دارد و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد فنی و تحلیل شاخص های مدیریتی و عمرانی، به شناسایی ابعاد مختلف تاب آوری در شبکه های آب رسانی پرداخته می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که تاب آوری شبکه های آب رسانی تنها وابسته به ظرفیت فنی و هیدرولیکی شبکه نیست، بلکه عواملی مانند مدیریت بهره برداری، برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات، پایش مستمر، مدیریت دارایی های زیرساختی، آموزش نیروی انسانی، کنترل مداخلات شهری و هماهنگی میان نهادهای مسئول نیز نقش تعیین کننده ای در حفظ عملکرد شبکه در شرایط اختلال دارند. در نتیجه، ارتقای تاب آوری شبکه های آب رسانی شهری مستلزم رویکردی جامع در مدیریت زیرساخت های عمرانی است که علاوه بر تقویت اجزای فیزیکی شبکه، بر کاهش خطاهای انسانی، افزایش آمادگی سازمانی و بهبود فرآیندهای تصمیم گیری تاکید داشته باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، شبکه آب رسانی شهری ، ریسک انسانی ، مدیریت زیرساخت های عمرانی ، زیرساخت حیاتی ، اختلال در شبکه.