بررسی وجوه ارجاع ضمیر به «کل» از نظر ابن مالک و ابن هشام

این پژوهش به روش توصیفی به بررسی نحوه ارجاع ضمیر به واژه «کل» در زبان عربی می پردازد و دیدگاه های دو نحوی برجسته ابن مالک و ابن هشام را تحلیل و مقایسه می کند. یافته ها نشان می دهد که اگر مضاف الیه «کل» معرفه باشد، از نظر ابن مالک واجب است ضمیر به لفظ «کل» (مفرد مذکر) ارجاع داده شود، اما ابن هشام حکم آن را وابسته به جایگاه نحوی «کل» در جمله می داند. اگر مضاف الیه نکره باشد، ابن مالک ارجاع به معنای «کل» (تبعیت از مضاف الیه) را واجب می شمارد، درحالی که ابن هشام آن را منوط به اراده گوینده می داند. در صورت حذف مضاف الیه، از نظر ابن مالک هم ارجاع به لفظ (مفرد مذکر) و هم ارجاع به معنا (مضاف الیه محذوف) جایز است؛ ولی ابن هشام حکم آن را وابسته به مضاف الیه مقدر می داند.

کلیدواژه ها:

قواعد عربی ، «کل» ، ابن مالک ، ابن هشام ، مضاف الیه