فرا تحلیل عوامل اجتماعی موثر بر ترک تحصیل دانش آموزان در پژوهش های آموزش وپرورش ایران

ترک تحصیل دانش آموزان یکی از مهم ترین چالش های نظام های آموزشی است که پیامدهای گسترده ای در ابعاد فردی، اجتماعی و اقتصادی به همراه دارد. در ایران نیز با وجود گسترش فرصت های آموزشی و توسعه آموزش عمومی، پدیده ترک تحصیل همچنان در برخی مناطق و گروه های اجتماعی مشاهده می شود و می تواند به تداوم نابرابری های اجتماعی و کاهش فرصت های پیشرفت فردی منجر شود. هدف این پژوهش فراتحلیل پژوهش های انجام شده درباره عوامل اجتماعی موثر بر ترک تحصیل دانش آموزان در نظام آموزش وپرورش ایران است. روش پژوهش از نوع فراتحلیل و مبتنی بر بررسی نظام مند مطالعات پیشین در این حوزه است. در این مطالعه با مرور و تحلیل پژوهش های انجام شده در سال های اخیر، مهم ترین عوامل اجتماعی مرتبط با ترک تحصیل شناسایی و دسته بندی شد. نتایج نشان می دهد که مجموعه ای از عوامل اجتماعی و ساختاری در شکل گیری این پدیده نقش دارند. مهم ترین این عوامل شامل فقر و مشکلات اقتصادی خانواده، پایین بودن سطح تحصیلات والدین، ضعف حمایت خانوادگی از تحصیل، اشتغال زودهنگام دانش آموزان، نگرش های فرهنگی نسبت به آموزش، نابرابری های منطقه ای در دسترسی به امکانات آموزشی و کیفیت پایین برخی مدارس است. یافته ها همچنین نشان می دهد که ترک تحصیل معمولا نتیجه تعامل چندین عامل به صورت هم زمان است و کمتر می توان آن را به یک عامل منفرد نسبت داد. بر این اساس، کاهش ترک تحصیل نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است که علاوه بر بهبود کیفیت آموزشی مدارس، به تقویت حمایت های اقتصادی و اجتماعی از خانواده ها و کاهش نابرابری های آموزشی نیز توجه داشته باشد. نتایج این پژوهش می تواند برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و برنامه ریزان آموزشی در جهت طراحی برنامه های پیشگیرانه و حمایتی برای کاهش ترک تحصیل دانش آموزان مفید باشد.

کلیدواژه ها:

ترک تحصیل ، عوامل اجتماعی ، بازماندگی از تحصیل ، دانش آموزان ، نظام آموزش وپرورش ایران ، فراتحلیل.