مرور نظام مند نقش مدرسه در تقویت سرمایه اجتماعی دانش آموزان: سنتز پژوهش های داخلی و بین المللی

سرمایه اجتماعی به عنوان مجموعه ای از شبکه های روابط، هنجارهای اعتماد و مشارکت، نقشی حیاتی در توسعه فردی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. مدرسه نه تنها به عنوان نهادی آموزشی برای انتقال دانش، بلکه به مثابه ی فضایی اجتماعی برای شکل گیری پیوندهای انسانی و مکانیسم های اعتماد و همکاری شناخته می شود. هدف از این پژوهش، مرور نظام مند ادبیات پژوهشی داخلی و بین المللی با هدف شناسایی و سنتز نقش مدرسه در تقویت سرمایه اجتماعی دانش آموزان است. در این مطالعه، با بهره گیری از روش سنتز پژوهشی و جستجو در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴، مطالعات مرتبط مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های حاصل از تحلیل داده ها نشان می دهد که مدرسه از طریق پنج محور کلیدی شامل «اقلیم اجتماعی مدرسه»، «روابط حمایتی معلم و دانش آموز»، «شبکه های دوستی و همسالان»، «مشارکت در فعالیت های فوق برنامه» و «تعامل موثر میان مدرسه و خانواده» بر سرمایه اجتماعی دانش آموزان تاثیر می گذارد. نتایج نشان می دهد که در مدارسی با فضای مشارکتی و حمایتی، سطوح بالاتری از اعتماد متقابل، احساس تعلق و مسئولیت پذیری اجتماعی در دانش آموزان مشاهده می شود. در نهایت، این پژوهش نتیجه می گیرد که مدرسه بستری راهبردی برای توسعه سرمایه اجتماعی است و سیاست گذاران و مدیران آموزشی باید با اتخاذ رویکردهای کل نگر، زمینه های تعامل و مشارکت اجتماعی را در محیط آموزشی بیش از پیش تقویت نمایند.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، مدرسه ، دانش آموزان ، اقلیم اجتماعی ، مشارکت آموزشی ، مرور نظام مند.