تحلیل رابطه کیفیت مسکن و شاخص های کیفیت زندگی شهری بارویکرد تحلیل عاملی

کیفیت مسکن به عنوان یکی از مولفه های اساسی توسعه شهری، نقش تعیین کننده ای در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا می کند. هدف این پژوهش، تحلیل رابطه میان کیفیت مسکن و شاخص های کیفیت زندگی شهری با بهره گیری از رویکرد تحلیل عاملی است. در این مطالعه، کیفیت مسکن در ابعاد کالبدی، خدماتی، زیست محیطی و دسترسی به زیرساخت های شهری مورد بررسی قرار گرفته و شاخص های کیفیت زندگی نیز شامل ابعاد اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی، امنیتی و رضایت مندی ذهنی ساکنان می باشد. روش تحقیق از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت توصیفی–تحلیلی است. داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه ساختاریافته و مطالعات اسنادی گردآوری شده است. برای تحلیل داده ها از آزمون های آماری و به ویژه تحلیل عاملی اکتشافی به منظور شناسایی و تقلیل ابعاد موثر استفاده گردید. روایی ابزار تحقیق از طریق تحلیل عاملی و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. همچنین به منظور بررسی شدت و جهت رابطه بین متغیرها از ضرایب همبستگی و مدل سازی عاملی بهره گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد که میان کیفیت مسکن و شاخص های کیفیت زندگی شهری رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. ابعاد کالبدی و دسترسی به خدمات شهری بیشترین تاثیر را بر رضایت مندی و احساس رفاه شهروندان داشته اند. همچنین تحلیل عاملی نشان داد که مولفه های «ایمنی و استحکام بنا»، «دسترسی به خدمات عمومی»، «کیفیت محیط پیرامونی» و «زیرساخت های شهری» به عنوان مهم ترین عوامل تبیین کننده کیفیت زندگی شهری شناخته می شوند. در مجموع، ارتقای استانداردهای مسکن و بهبود زیرساخت های شهری می تواند نقش بسزایی در افزایش سطح کیفیت زندگی ساکنان شهری ایفا نماید. بر این اساس، برنامه ریزی شهری مبتنی بر بهبود کیفیت مسکن و توجه به شاخص های چندبعدی کیفیت زندگی، می تواند راهبردی موثر در جهت توسعه پایدار شهری محسوب شود.

کلیدواژه ها:

کیفیت مسکن ، کیفیت زندگی شهری ، تحلیل عاملی ، شاخص های شهری ، توسعه پایدار شهری ، رضایت مندی شهروندان