عوامل موثر بر توسعه شایستگی های تکنولوژیکی-پداگوژیکی (TPACK) معلمان در عصر دیجیتال

ورود به عصر دیجیتال و توسعه شتابان فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، زیست بوم های آموزشی را با دگرگونی های ساختاری و پارادایمیک مواجه ساخته است. در این میان، توانمندسازی معلمان و ارتقای شایستگی های حرفه ای آنان جهت یکپارچه سازی هدفمند فناوری با فرآیندهای یاددهی-یادگیری، به یکی از دغدغه های اصلی نظام های تعلیم و تربیت تبدیل شده است. چارچوب شایستگی های تکنولوژیکی-پداگوژیکی محتوایی (TPACK) به عنوان یکی از جامع ترین الگوهای نظری، تلاقی دانش محتوایی، پداگوژیک و تکنولوژیکی را برای تدریس اثربخش در کلاس های درس مدرن تبیین می کند. پژوهش مروری جامع حاضر با هدف واکاوی عمیق و تبیین سیستماتیک عوامل موثر بر توسعه شایستگی های تکنولوژیکی-پداگوژیکی معلمان در عصر دیجیتال انجام شده است. روش شناسی این تحقیق بر مبنای سنتز پژوهشی و تحلیل روشمند ادبیات علمی و یافته های پژوهشگران داخلی و بین المللی استوار است. یافته های واکاوی متون نشان می دهند که توسعه این شایستگی پیچیده، فرآیندی چندبعدی است که تحت تاثیر شبکه ای از عوامل فردی و روان شناختی، عوامل آموزشی و برنامه های توسعه حرفه ای، و عوامل سازمانی و ساختاری قرار دارد. نتایج نشان می دهند که نگرش مثبت معلمان، خودکارآمدی تکنولوژیکی، طراحی دوره های توانمندسازی پویا و تعاملی، حمایت رهبری مدارس و ترویج یادگیری مشارکتی از طریق گروه های آموزشی، کلیدی ترین پیشران های ارتقای این شایستگی به شمار می روند. در مقابل، چالش های زیرساختی، مقاومت در برابر تغییر و ملاحظات امنیتی و اخلاقی فناوری های نوین نظیر هوش مصنوعی، از موانع اصلی در این مسیر محسوب می شوند. در نهایت، این پژوهش با ترکیب یافته های علمی، چارچوبی عملیاتی و راهبردی برای سیاست گذاران و مدیران آموزشی جهت نهادینه سازی فرهنگ نوآوری دیجیتال در مدارس ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

شایستگی های تکنولوژیکی-پداگوژیکی ، چارچوب تی پک ، عصر دیجیتال ، توسعه حرفه ای معلمان ، فناوری های آموزشی.