ارتقای سواد فضایی دانش آموزان در درس جغرافیای متوسطه: کاربرد عملی تصاویر ماهواره ای و سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS)

سواد فضایی (Spatial Literacy)یکی از مهارت های بنیادین در آموزش جغرافیا است که به درک روابط پدیده ها در مکان و تحلیل الگوهای پراکندگی کمک می کند. با وجود اهمیت این مهارت، روش های سنتی تدریس در مدارس متوسطه ایران عمدتا بر حفظ نام ها و مکان ها متمرکز است و از توانمندی های فناوری های نوین جغرافیایی غافل می ماند. این مقاله با رویکرد مروری-کاربردی و با تکیه بر تجربه تدریس مولف (دبیر جغرافی با مدرک لیسانس جغرافیا)، راهکارهایی عملی برای استفاده از تصاویر ماهواره ای رایگان (مانند Google Earth)و ابزارهای ساده )GIS مانند ArcGIS Online )در کلاس درس ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری این ابزارها، انگیزه و درک مکانی دانش آموزان را به طور معناداری افزایش می دهد و آن ها را برای تحلیل مسائل واقعی (مانند تغییر کاربری اراضی یا مخاطرات طبیعی) آماده می سازد. نتیجه آنکه تحول در روش تدریس جغرافیا با بهره گیری از فناوری های فضایی، حتی با امکانات محدود، شدنی و ضروری است. همچنین این مقاله بر لزوم بازنگری در برنامه درسی جغرافیای ایران و توانمندسازی معلمان در استفاده از ابزارهای نوین جغرافیایی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

سواد فضایی ، آموزش جغرافیا ، تصاویر ماهواره ای ، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، دوره متوسطه