چگونه توانستم ضعف یکی از دانش آموزانم بنام میثم را در مهارت درک مطلب بهبود ببخشم؟ا

مهارت درک مطلب یکی از مهم ترین مهارت های زبانی و پایه ای در فرایند یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی است و ضعف در این مهارت می تواند بر یادگیری سایر دروس نیز تاثیر منفی بگذارد. هدف از انجام این اقدام پژوهی بررسی و بهبود ضعف دانش آموزان کلاس چهارم دبستان مدرس۳ شهرستان خمینی شهر در مهارت درک مطلب بود. این پژوهش در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ توسط زهرا حوازاده با ۱۰ سال سابقه خدمت در یک کلاس ۲۹ نفره از میان ۴۱۵ دانش آموز مدرسه انجام شد. مسئله اصلی در جریان تدریس درس فارسی و فعالیت های خوانداری مشاهده شد؛ به گونه ای که برخی دانش آموزان به ویژه دانش آموزی به نام میثم در پاسخ گویی به پرسش های مفهومی متن، بیان ایده اصلی و تحلیل مطالب خوانده شده با مشکل مواجه بودند.برای شناسایی دقیق تر مسئله، از روش های مشاهده مستقیم، بررسی تکالیف درسی، گفتگو با دانش آموزان و همکاران و تحلیل نتایج ارزشیابی های کلاسی استفاده شد. یافته های اولیه نشان داد که کمبود تمرین هدفمند در خواندن فعال، نبود انگیزه کافی برای مطالعه، ضعف در دایره واژگان و استفاده محدود از روش های مشارکتی در کلاس از عوامل موثر در بروز این مشکل است. بر این اساس مجموعه ای از راهکارهای آموزشی طراحی و اجرا شد که از جمله آن ها می توان به استفاده از داستان خوانی هدایت شده، طرح پرسش های تفکربرانگیز قبل و بعد از مطالعه، اجرای فعالیت های گروهی، خلاصه نویسی متون، بازی های آموزشی مرتبط با واژگان و تشویق دانش آموزان به بیان برداشت شخصی از متن اشاره کرد. همچنین از روش های خلاقانه مانند نمایش کوتاه داستان، استفاده از کارت های پرسشی و ایجاد فضای گفت وگوی کلاسی برای تعمیق فهم مطلب بهره گرفته شد.اجرای این راهکارها در طول یک دوره زمانی مشخص و ارزیابی مستمر نتایج نشان داد که میزان مشارکت دانش آموزان در فعالیت های خوانداری افزایش یافته و توانایی آن ها در استخراج مفهوم اصلی متن، پاسخ گویی به پرسش های تحلیلی و بیان برداشت شخصی از مطالب به شکل قابل توجهی بهبود یافته است. به ویژه دانش آموز مورد نظر یعنی میثم پیشرفت محسوسی در فهم مطالب خوانده شده و اعتماد به نفس در بیان پاسخ ها از خود نشان داد. نتایج این اقدام پژوهی بیانگر آن است که استفاده از روش های فعال و مشارکتی در تدریس، ایجاد محیط یادگیری جذاب و توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان می تواند نقش موثری در تقویت مهارت درک مطلب در دوره ابتدایی داشته باشد.