عنوان: چگونه توانستم دانش آموزان را به درس علوم تجربی و کار گروهی تشویق نمایم؟

این اقدام پژوهی با هدف بهبود انگیزش تحصیلی و تقویت مهارت های کار گروهی در درس علوم تجربی پایه هفتم در مدرسه شاهد آیت الله هاشمی رفسنجانی شهرستان فسا، در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ انجام شد. پژوهشگر، آمنه صفار با ۲۳ سال سابقه خدمت، در جریان تدریس متوجه کاهش علاقه مندی دانش آموزان به درس علوم و ضعف در تعاملات گروهی شد. همچنین دانش آموزی به نام ثنا به عنوان مورد ویژه، مشارکت اندکی در فعالیت های کلاسی داشت و انگیزه پایینی نشان می داد. این مسئله ضرورت مداخله ای هدفمند را آشکار ساخت.روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر الگوی اقدام پژوهی در چهار مرحله شناسایی مسئله، گردآوری داده ها، اجرای راهکارها و ارزشیابی نتایج انجام گرفت. ابزار گردآوری داده ها شامل مشاهده مستقیم، مصاحبه غیررسمی با دانش آموزان، گفت وگو با اولیا، بررسی تکالیف و تحلیل نتایج ارزشیابی مستمر بود. پس از تحلیل داده ها، راهکارهایی چون اجرای روش تدریس مبتنی بر فعالیت های آزمایشگاهی ساده و کم هزینه، تشکیل گروه های یادگیری مشارکتی با تعیین نقش های مشخص، استفاده از بازی های آموزشی، به کارگیری فناوری های نوین آموزشی، تشویق کلامی و اعطای مسئولیت به دانش آموزان کم فعال طراحی و اجرا شد.نتایج نشان داد میزان مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های علوم افزایش یافته، تعاملات گروهی بهبود پیدا کرده و علاقه مندی به انجام آزمایش ها و پروژه های کلاسی بیشتر شده است. به ویژه دانش آموز مورد نظر (ثنا داراب پور) با پذیرش نقش مسئول ثبت مشاهدات گروه، اعتمادبه نفس بیشتری کسب نمود و در ارزشیابی پایانی پیشرفت محسوسی نشان داد. همچنین فضای کلاس از حالت منفعل به محیطی پویا و مشارکتی تبدیل شد.یافته ها بیانگر آن است که بهره گیری از روش های فعال یاددهی–یادگیری، ایجاد فضای حمایتی، توجه به تفاوت های فردی و تقویت حس تعلق گروهی می تواند انگیزش تحصیلی در درس علوم تجربی را به طور معناداری افزایش دهد. این تجربه نشان داد که تغییر در نگرش معلم و به کارگیری راهبردهای خلاقانه آموزشی، نقش تعیین کننده ای در ارتقای کیفیت یادگیری و توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان دارد.