چگونه توانستم رفتارهای پرخاشگرانه ی یکی از دانش آموزانم با نیازهای ویژه را کاهش دهم؟

این اقدام پژوهی با هدف کاهش رفتارهای پرخاشگرانه ی یک دانش آموز با نیازهای ویژه در پایه اول ابتدایی در مدرسه نعمت ۲ شهرستان بوکان انجام شد. مسئله پژوهش از مشاهده ی تکرار رفتارهایی چون فریاد زدن، هل دادن همکلاسی ها، پرتاب وسایل و نافرمانی کلامی توسط دانش آموزی به نام سونیا شکل گرفت که منجر به اختلال در فرآیند یاددهی–یادگیری و کاهش تعاملات اجتماعی او شده بود. با توجه به جمعیت کم کلاس (۶ نفر) و حساسیت دوره ی اول ابتدایی در شکل گیری مهارت های اجتماعی، مداخله ای نظام مند و تدریجی طراحی و اجرا گردید.در مرحله ی گردآوری داده ها از مشاهده ی مستقیم، ثبت رویداد روزانه، مصاحبه با والدین، گفت وگو با مشاور مدرسه و بررسی پیشینه تحصیلی دانش آموز استفاده شد. تحلیل داده های کیفی نشان داد که عوامل موثر شامل ضعف در مهارت های تنظیم هیجان، حساسیت بالا به محرک های محیطی، نیاز به جلب توجه و ناتوانی در بیان خواسته ها به شیوه ی کلامی مناسب بوده است.بر اساس یافته ها، راهکارهایی همچون تقویت رفتار مطلوب با نظام پاداش دهی هدفمند، آموزش مهارت های خودتنظیمی (تنفس عمیق، شمارش معکوس)، استفاده از قرارداد رفتاری ساده و قابل فهم، به کارگیری بازی درمانی کوتاه در کلاس، ایجاد گوشه آرامش، مشارکت فعال خانواده در برنامه اصلاح رفتار و الگوسازی مثبت توسط معلم اجرا شد. همچنین ساختار کلاس با نشانه های دیداری و برنامه روزانه تصویری برای افزایش پیش بینی پذیری محیط تنظیم گردید.ارزیابی نتایج طی یک دوره ی هشت هفته ای نشان داد که فراوانی رفتارهای پرخاشگرانه به طور معناداری کاهش یافته و تعاملات اجتماعی مثبت افزایش پیدا کرده است. سونیا توانست در بیشتر موقعیت ها احساسات خود را به صورت کلامی بیان کند و مشارکت او در فعالیت های گروهی بهبود یافت. این اقدام پژوهی نشان می دهد که مداخلات رفتاری مبتنی بر مشاهده دقیق، همکاری خانواده و آموزش مهارت های اجتماعی در محیطی حمایت گر می تواند به کاهش رفتارهای چالش برانگیز دانش آموزان با نیازهای ویژه در دوره ابتدایی منجر شود.یافته های این پژوهش بر اهمیت رویکرد انسانی، صبورانه و علمی معلم در مدیریت رفتارهای پرخاشگرانه و ایجاد محیط آموزشی ایمن و پویا تاکید دارد و می تواند الگویی عملی برای معلمان پایه اول ابتدایی در مدارس مشابه باشد.