مداخلات مرتبط بر دلبستگی مادر–جنین در بارداری های ناخواسته در زنان ایرانی: مرور سیستماتیک و متاآنالیز

بارداری ناخواسته با پریشانی روان شناختی و کاهش دلبستگی مادر–جنین همراه است و می تواند بر رفتارهای مادری و پیامدهای پری ناتال اثر منفی بگذارد. شواهد مداخلات موثر برای این گروه در ایران پراکنده بوده و تاکنون به صورت منسجم ترکیب نشده است. این مطالعه با هدف مرور سیستماتیک و متاآنالیز کارآزمایی های بالینی درباره اثربخشی مداخلات ارتقادهنده دلبستگی مادر–جنین در زنان ایرانی با بارداری ناخواسته انجام شد.روش ها: پژوهش بر اساس PRISMA ۲۰۲۰ اجرا گردید. جست وجو در پایگاه های داخلی و بین المللی برای کارآزمایی های تصادفی شده سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. انتخاب مطالعات طبق PICOS بود. غربالگری و استخراج داده ها به طور مستقل توسط دو پژوهشگر صورت گرفت و کیفیت با ابزار Cochrane RoB۲ سنجیده شد. متاآنالیز با RevMan Web و مدل اثرات تصادفی انجام و اندازه اثر به صورت اختلاف میانگین با فاصله اطمینان ۹۵٪ گزارش گردید.یافته ها: ده کارآزمایی واجد شرایط و هشت مطالعه وارد متاآنالیز شدند. پنج مطالعه کم خطر و پنج مطالعه دارای برخی نگرانی ها ارزیابی شدند. مداخلات شامل مشاوره مبتنی بر دلبستگی، CBT، آموزش روانی و تصویرسازی هدایت شده بود. تحلیل تجمعی بهبود معنادار دلبستگی را نشان داد (MD=۱۸.۰۸؛ ۹۵% CI: ۹.۱۲–۲۷.۰۵؛ P=۰.۰۰۲). ناهمگنی بسیار بالا بود (I²=۹۸%). تحلیل زیرگروهی تفاوت هایی میان مداخلات نشان داد و تحلیل حساسیت پایداری اثر را تایید کرد.نتیجه گیری: دلبستگی مادر–جنین در بارداری ناخواسته قابل بهبود است و مداخلات روان شناختی به ویژه CBT و تصویرسازی نتایج امیدوارکننده دارند. با توجه به ناهمگنی بالا، تفسیر محتاطانه ضروری است. ادغام برنامه های روانی–اجتماعی در مراقبت بارداری و انجام کارآزمایی های باکیفیت با پیگیری پس از زایمان توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

بارداری ناخواسته ، دلبستگی مادر و جنین ، مداخلات ، مرور سیستماتیک ، متاآنالیز