عکاسی مستند اجتماعی و بازنمایی هویت طبقاتی؛ تحلیل مجموعه «Workers» اثر سباستیائو سالگادو بر اساس نظریه پیر بوردیو

این پژوهش به بررسی نحوه بازنمایی هویت اجتماعی و ساختارهای طبقاتی در آثار عکاسی مستند، با تمرکز بر مجموعه «Workers» در سرا پلادا اثر سباستیائو سالگادو می پردازد. مسئله اصلی تحقیق، چگونگی تبدیل رنج و کار بدنی به معنای اجتماعی و نحوه نمایش مناسبات قدرت در قاب تصویر است. هدف از این مطالعه، واکاوی پیوند میان زیباشناسی بصری و مفاهیم جامعه شناختی برای درک چگونگی شکل گیری هویت کارگر در میدان هنر است. روش پژوهش حاضر، کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است که طی آن، آثار منتخب با بهره گیری از چارچوب نظری پیر بوردیو مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که سالگادو با استفاده از تمهیدات فنی نظیر زوایای دید حماسی، کنتراست شدید و تکرار فرم های انسانی، محیط معدن را به عنوان یک «میدان اقتصادی» بازسازی کرده است که در آن «سرمایه بدنی» کارگران در تقابل با «سرمایه نمادین و قهری» ساختار قدرت قرار می گیرد. تحلیل ها حاکی از آن است که مفهوم «عادت واره» در قالب بدن های رنجور و مفهوم «خشونت نمادین» در نظم اجباری حاکم بر فضا (نظیر صف ها و نردبان های استخراج) به وضوح بازنمایی شده اند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که عکاسی سالگادو با تبدیل رنج طبقه فرودست به یک اثر هنری فاخر، ضمن اعطای هویت جمعی و کنش مند به کارگران، این رنج را به عنوان «سرمایه نمادین» در میدان فرهنگی عرضه می کند. در نهایت، این پژوهش به این نتیجه دست یافت که آثار مذکور با درگیر کردن «ذائقه» مخاطب برخوردار، تضادهای طبقاتی را به شکلی نمادین بازتولید کرده و هم زمان با زیباشناختی کردن سیاست، آگاهی نسبت به تمایزهای اجتماعی را در ذهن بیننده برجسته می سازند.

کلیدواژه ها:

عکاسی مستند اجتماعی ، سباستیائو سالگادو ، پیر بوردیو ، هویت طبقاتی