تحلیل ساختاری رابطه میان سواد هوش مصنوعی دانش آموزان، خودتنظیمی یادگیری و عملکرد تحصیلی در مدارس آینده

تحول دیجیتال و ورود گسترده فناوری های هوش مصنوعی به نظام های آموزشی، ضرورت بازتعریف شایستگی های یادگیری در مدارس آینده را دوچندان کرده است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختاری رابطه میان سواد هوش مصنوعی دانش آموزان، خودتنظیمی یادگیری و عملکرد تحصیلی انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی–همبستگی و با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه در مدارس هوشمند بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد سواد هوش مصنوعی، مقیاس خودتنظیمی یادگیری و شاخص های عملکرد تحصیلی (معدل و پیشرفت درسی) بود. روایی ابزارها از طریق تحلیل عاملی تاییدی و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ تایید شد.یافته ها نشان داد که سواد هوش مصنوعی اثر مثبت و معناداری بر خودتنظیمی یادگیری دارد (β>۰,p<۰.۰۱) و خودتنظیمی نیز به طور مستقیم عملکرد تحصیلی را پیش بینی می کند (β>۰,p<۰.۰۱). همچنین، نتایج بیانگر نقش میانجی گرانه خودتنظیمی یادگیری در رابطه بین سواد هوش مصنوعی و عملکرد تحصیلی بود. شاخص های برازش مدل (CFI، TLI، RMSEA) نشان دهنده برازش مطلوب مدل مفهومی پژوهش با داده های تجربی بودند.بر اساس نتایج، توسعه سواد هوش مصنوعی در مدارس آینده نه تنها به ارتقای مهارت های شناختی و فناورانه دانش آموزان کمک می کند، بلکه از طریق تقویت راهبردهای خودتنظیمی، موجب بهبود عملکرد تحصیلی آنان می شود. بنابراین، ادغام آموزش مفاهیم هوش مصنوعی در برنامه های درسی، طراحی محیط های یادگیری هوشمند و تقویت مهارت های فراشناختی می تواند راهبردی موثر برای ارتقای کیفیت آموزشی در عصر دیجیتال باشد. این پژوهش چارچوبی ساختاری برای تبیین تعامل میان شایستگی های دیجیتال و پیامدهای تحصیلی ارائه می دهد و می تواند مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی در مدارس آینده قرار گیرد.