مدل سازی ساختاری روابط میان سواد هوش مصنوعی و اثربخشی تدریس معلمان مقطع متوسطه

تحول دیجیتال در نظام های آموزشی، نقش سواد هوش مصنوعی را به عنوان یکی از شایستگی های کلیدی معلمان برجسته ساخته است. پژوهش حاضر با هدف مدل سازی ساختاری روابط میان سواد هوش مصنوعی و اثربخشی تدریس معلمان مقطع متوسطه انجام شد. روش تحقیق از نوع کمی و همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) بود. جامعه آماری شامل معلمان مقطع متوسطه در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ بوده که نمونه ای به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد سواد هوش مصنوعی (در ابعاد دانش مفهومی، مهارت کاربردی، نگرش و اخلاق حرفه ای در استفاده از فناوری های هوشمند) و پرسشنامه اثربخشی تدریس (شامل طراحی آموزشی، مدیریت کلاس، تعامل یاددهی–یادگیری و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی) بود. روایی ابزارها از طریق تحلیل عاملی تاییدی و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ تایید شد.یافته ها نشان داد سواد هوش مصنوعی تاثیر مستقیم و معناداری بر اثربخشی تدریس معلمان دارد (۰۵/۰ > p) و مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار است. همچنین، بعد «مهارت کاربردی هوش مصنوعی در طراحی و ارزشیابی آموزشی» بیشترین سهم را در پیش بینی اثربخشی تدریس داشت. نتایج حاکی از آن است که ارتقای توانمندی معلمان در استفاده هدفمند و اخلاق مدار از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، می تواند به بهبود کیفیت آموزش، افزایش تعامل کلاسی و ارتقای یادگیری دانش آموزان منجر شود.بر این اساس، پیشنهاد می شود برنامه های توسعه حرفه ای معلمان با تاکید بر آموزش عملی کاربردهای هوش مصنوعی در فرآیند تدریس طراحی و اجرا گردد. این پژوهش می تواند چارچوبی علمی برای سیاست گذاران آموزشی در جهت توانمندسازی معلمان در عصر هوش مصنوعی فراهم آورد.