تبیین چارچوب نظری تعامل معلم، یادگیرنده و عامل هوشمند در محیط های یادگیری نوین

تحولات سریع فناوری های دیجیتال و ظهور سامانه های هوشمند آموزشی، الگوهای سنتی آموزش را دگرگون کرده و نیاز به بازتعریف نقش های اصلی در فرایند یاددهی–یادگیری را برجسته ساخته است. در این میان، تعامل میان معلم، یادگیرنده و عامل هوشمند به عنوان سه رکن کلیدی در محیط های یادگیری نوین، اهمیت ویژه ای یافته است. هدف این پژوهش، تبیین چارچوب نظری تعامل میان معلم، یادگیرنده و عامل هوشمند در محیط های یادگیری نوین و تحلیل مولفه های موثر بر این تعامل در بستر یادگیری دیجیتال و هوشمند است. این مطالعه با رویکرد تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر بررسی ادبیات نظری حوزه فناوری آموزشی، یادگیری هوشمند و سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شده است.یافته ها نشان می دهد که در محیط های یادگیری نوین، نقش معلم از انتقال دهنده صرف دانش به طراح یادگیری، تسهیل گر تعامل و ناظر بر فرایندهای یادگیری هوشمند تغییر می یابد. در مقابل، یادگیرنده به عنوان عامل فعال و خودراهبر در مرکز فرایند یادگیری قرار گرفته و از طریق تعامل با سامانه های هوشمند و منابع دیجیتال، تجربه های یادگیری شخصی سازی شده را تجربه می کند. همچنین، عامل هوشمند آموزشی به عنوان یک واسط فناورانه، با بهره گیری از تحلیل داده های یادگیری، تطبیق محتوا، بازخورد فوری و پشتیبانی شناختی، به بهبود کیفیت تعاملات آموزشی کمک می کند. بر اساس تحلیل های انجام شده، چارچوب پیشنهادی این پژوهش شامل سه بعد اصلی است: بعد آموزشی (نقش های معلم و طراحی یادگیری)، بعد یادگیرنده محور (تعامل فعال، خودتنظیمی و تجربه یادگیری)، و بعد فناورانه (قابلیت های عامل هوشمند و تحلیل داده های یادگیری). تعامل پویا میان این سه بعد، زمینه شکل گیری اکوسیستم های یادگیری هوشمند و سازگار را فراهم می سازد.نتایج پژوهش نشان می دهد که طراحی موثر محیط های یادگیری نوین مستلزم یکپارچه سازی نقش معلم، مشارکت فعال یادگیرنده و بهره گیری هدفمند از عوامل هوشمند است. چنین رویکردی می تواند به افزایش اثربخشی آموزشی، شخصی سازی یادگیری و ارتقای کیفیت تعاملات یاددهی–یادگیری منجر شود. در نهایت، چارچوب نظری ارائه شده می تواند به عنوان مبنایی برای طراحی و توسعه سامانه های یادگیری هوشمند، برنامه های آموزشی دیجیتال و مدل های نوین تعامل آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.