طراحی مدل حکمرانی هوش مصنوعی در مدارس و تاثیر آن بر تحول فرایندهای تدریس و یادگیری

گسترش سریع فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در نظام های آموزشی جهان، ضرورت طراحی الگوهای حکمرانی کارآمد برای هدایت، کنترل و بهره برداری مسئولانه از این فناوری در مدارس را بیش از پیش آشکار کرده است. با وجود ظرفیت های قابل توجه هوش مصنوعی در بهبود کیفیت آموزش، شخصی سازی یادگیری و ارتقای کارآمدی فرایندهای تدریس، نبود چارچوب های حکمرانی مشخص می تواند منجر به چالش هایی همچون نابرابری آموزشی، مسائل اخلاقی، امنیت داده ها و کاهش نقش تربیتی معلمان شود. از این رو، پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل حکمرانی هوش مصنوعی در مدارس و بررسی تاثیر آن بر تحول فرایندهای تدریس و یادگیری انجام شده است.این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) است. در مرحله کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه فناوری آموزشی، مدیریت آموزشی و هوش مصنوعی، مولفه های اصلی حکمرانی هوش مصنوعی در مدارس شناسایی شد. در مرحله کمی، مدل استخراج شده با بهره گیری از پرسشنامه و تحلیل های آماری مورد آزمون قرار گرفت. یافته ها نشان داد که حکمرانی موثر هوش مصنوعی در مدارس بر پایه ابعادی نظیر سیاست گذاری آموزشی هوشمند، چارچوب های اخلاقی و حقوقی، مدیریت داده های آموزشی، توانمندسازی معلمان در کاربرد فناوری های هوشمند، زیرساخت های فناورانه و نظام نظارت و ارزیابی شکل می گیرد. نتایج همچنین بیانگر آن است که استقرار یک مدل منسجم حکمرانی هوش مصنوعی می تواند زمینه ساز تحول در روش های تدریس، توسعه یادگیری شخصی سازی شده، افزایش تعامل یادگیرندگان، بهبود تصمیم گیری آموزشی مبتنی بر داده و ارتقای کیفیت یادگیری در مدارس شود.بر اساس نتایج پژوهش، پیشنهاد می شود نظام آموزشی با تدوین سیاست های راهبردی در حوزه هوش مصنوعی، ایجاد چارچوب های اخلاقی و توسعه مهارت های دیجیتال معلمان، زمینه بهره گیری هدفمند و مسئولانه از این فناوری را فراهم سازد. طراحی و اجرای مدل حکمرانی هوش مصنوعی در مدارس می تواند گامی موثر در جهت تحقق آموزش هوشمند و تحول در فرایندهای تدریس و یادگیری در عصر دیجیتال باشد.