نقش هوش مصنوعی در کشف تقلب های مالیاتی و حسابداری

نظام های مالیاتی جهان با چالش بی سابقه ای ناشی از رشد حجم تراکنش ها و پیچیدگی ساختارهای شرکتی روبرو هستند. روش های سنتی حسابرسی که بر نمونه گیری تصادفی استوارند، در برابر تقلب های دیجیتال کارایی خود را از دست داده اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در ارتقای دقت و سرعت کشف تقلب های مالیاتی و حسابداری انجام شد. روش تحقیق توصیفی-پیمایشی بود و جامعه آماری شامل مدیران مالی، ممیزان و اساتید حوزه حسابداری و فناوری اطلاعات در تهران بود. حجم نمونه ۳۸۴ نفر تعیین و ۳۵۰ پرسشنامه کامل جمع آوری گردید. یافته ها نشان داد که خبرگان اجماع قوی بر اثربخشی هوش مصنوعی دارند (میانگین ۴.۴۲ از ۵)، به ویژه در افزایش دقت شناسایی ناهنجاری ها و کاهش خطای انسانی. با این حال، «کمبود داده های یکپارچه» و «مقاومت فرهنگی» به عنوان مهم ترین موانع شناسایی شدند. همچنین میانگین نمرات آمادگی سازمانی (۳.۴۵) نشان دهنده نیاز فوری به توانمندسازی نیروی انسانی است. نتیجه گیری می شود که هوش مصنوعی جایگزین قضاوت انسانی نیست، بلکه ماهیت شغل ممیزان را به سمت تحلیل گر داده تغییر می دهد. موفقیت در این گذار نیازمند یکپارچه سازی زیرساخت های داده ای، تدوین چارچوب های اخلاقی و آموزش تخصصی است تا نظام مالیاتی از حالت واکنشی به پیش بینانه حرکت کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، کشف تقلب مالیاتی ، یادگیری ماشین ، حسابرسی هوشمند ، کلان داده ها