بررسی تاثیر واگذاری مسئولیت بر کاهش پرخاشگری و تقویت کار گروهی در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر واگذاری مسئولیت بر کاهش پرخاشگری و تقویت کار گروهی در یک دانش آموز پایه سوم ابتدایی، با روش اقدام پژوهی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در تبریز انجام شد. شرکت کننده، دانش آموزی ۹ ساله بود که در آغاز سال با پرخاشگری مکرر، طرد هم سالان و امتناع کامل از کار گروهی روبه رو بود. داده های خط پایه از طریق مشاهده، چک لیست رفتاری، بررسی پوشه کار و مصاحبه با مادر گردآوری شد و نشان داد که در سه هفته ۱۸ مورد پرخاشگری (۱۴ مورد فیزیکی) رخ داده، مشارکت گروهی صفر بوده و عملکرد درسی در سطح «نیاز به تلاش بیشتر» قرار دارد. تحلیل یافته ها حاکی از ریشه داشتن رفتارها در نیازهای برآورده نشده تعلق، ارزشمندی و شایستگی بود. بر این اساس، مداخله ای چهارماهه با محوریت واگذاری مسئولیت در پنج گام اجرا شد: جداسازی حمایتی، سهیم سازی در وظایف کلاسی، انتخاب به عنوان نماینده معلم، بازگشت تدریجی به گروه و همکاری مستمر با خانواده. یافته های پس از مداخله نشان داد که پرخاشگری به ۲ مورد خفیف کلامی کاهش یافت، مشارکت گروهی در تمام جلسات محقق شد، تکالیف درسی از ۱ به ۷ مورد کامل رسید و ارزشیابی کیفی به سطح «خوب» ارتقا یافت. همچنین بازخورد هم کلاسی ها از طرد به پذیرش تغییر کرد و مادر نیز بهبود رفتار در خانه را تایید نمود. نتایج نشان می دهد که واگذاری مسئولیت های واقعی، با ارضای نیازهای بنیادین روان شناختی، به کاهش پرخاشگری، افزایش پذیرش هم سالان و تقویت کار گروهی می انجامد و الگویی ساده و قابل اجرا برای معلمان فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: واگذاری مسئولیت ، پرخاشگری ، کار گروهی ، اقدام پژوهی ، طرد هم سالان.