بررسی اثربخشی روش تدریس معکوس (Flipped Classroom) در یادگیری عمیق دانش آموزان

عنوان: بررسی اثربخشی روش تدریس معکوس (کلاس معکوس) بر یادگیری عمیق دانش آموزانچکیده: روش های تدریس سنتی مبتنی بر سخنرانی معلم، اگرچه دهه هاست که در نظام های آموزشی غالب بوده اند، اما در ایجاد مهارت های تفکر مرتبه بالا و ترویج یادگیری عمیق با محدودیت های جدی روبرو هستند. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی روش تدریس معکوس (Flipped Classroom) بر نتایج یادگیری عمیق دانش آموزان مقطع متوسطه انجام شده است. یادگیری عمیق در این پژوهش به رویکردی اطلاق می شود که فراتر از حفظ طوطی وار اطلاعات، بر تفکر انتقادی، حل مسئله و توانایی انتقال دانش به بافت های جدید تمرکز دارد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۱۲۰ نفر از دانش آموزان پایه دهم و یازدهم مدارس دولتی شهر تهران بود که به صورت خوشه ای انتخاب و در دو گروه آزمایش (۶۰ نفر) و کنترل (۶۰ نفر) تقسیم بندی شدند. گروه آزمایش تحت تدریس معکوس قرار گرفتند؛ به این صورت که مباحث پایه و ویدیوهای آموزشی در منزل مطالعه می شدند و زمان کلاس به فعالیت های گروهی، بحث و حل مسئله اختصاص یافت. گروه کنترل از روش تدریس مستقیم سنتی بهره بردند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد یادگیری عمیق (بر اساس مدل ۳P بگز) و آزمون عملکردی بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و واریانس چندمتغیره (MANOVA) انجام شد. یافته ها نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل در مولفه های یادگیری عمیق (کاهش پردازش سطحی و افزایش پردازش عمیق) تفاوت معناداری وجود دارد (۰.۰۱>p). همچنین، روش تدریس معکوس تاثیر معناداری بر افزایش تفکر انتقادی و انگیزش درونی دانش آموزان داشته است. این یافته ها حاکی از آن است که تلفیق فناوری با راهبردهای یادگیری فعال در مدل کلاس معکوس می تواند به طور موثری یادگیری عمیق را ترویج دهد و در اصلاحات برنامه درسی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: کلاس معکوس ، یادگیری عمیق ، یادگیری فعال ، تفکر مرتبه بالا ، فناوری آموزشی ، آموزش متوسطه.