تحلیل نشانه شناختی تصویر در نقاشی معاصر ایران با تکیه بر نظریه رولان بارت

نقاشی معاصر ایران در دهه های اخیر عرصه ای برای شکل گیری و بازتعریف نشانه های بصری بوده است؛ نشانه هایی که در بستر فرهنگی، اجتماعی و تاریخی ایران معنا می یابند. این پژوهش با هدف تحلیل نشانه شناختی تصویر در نقاشی معاصر ایران و با تکیه بر نظریه نشانه شناسی رولان بارت به بررسی چگونگی تولید و انتقال معنا در آثار نقاشی می پردازد. بارت با تفکیک سطوح معنایی به دلالت صریح (دنوتاسیون) و دلالت ضمنی (کنوتاسیون) و همچنین طرح مفهوم اسطوره، امکان خوانشی چندلایه از تصویر را فراهم می کند. در این مقاله با رویکردی توصیفی تحلیلی، برخی نمونه های منتخب از نقاشی معاصر ایران مورد بررسی قرار می گیرند تا نشان داده شود که چگونه عناصر بصری، نمادها و نشانه های فرهنگی در ساختار تصویر به کار گرفته شده و معانی فراتر از سطح ظاهری را شکل می دهند. نتایج پژوهش نشان می دهد که نقاشان معاصر ایران با بهره گیری از نشانه های بومی، تاریخی و ایدئولوژیک، نظامی از معانی چندگانه را در تصویر ایجاد می کنند که خوانش آن ها از طریق چارچوب نظری بارت امکان پذیر است. این امر نشان دهنده نقش مهم نشانه شناسی در فهم لایه های معنایی هنر معاصر و تبیین رابطه میان تصویر، فرهنگ و ایدئولوژی در نقاشی ایران است.

کلیدواژه ها:

تحلیل نشانه شناختی ، تصویر ، نقاشی معاصر ایران ، نظریه رولان بارت