تحلیل پدیدارشناسانه تعارض هویت بومی-دیجیتال در میان نوجوانان شهر یاسوج در عصر شبکه های اجتماعی

هویت در دوران نوجوانی یکی از مهم ترین ابعاد رشد فردی و اجتماعی محسوب می شود که در عصر شبکه های اجتماعی با تحولات گسترده ای مواجه شده است. گسترش فناوری های ارتباطی و حضور روزافزون نوجوانان در فضای مجازی، زمینه شکل گیری الگوهای جدید هویت یابی را فراهم کرده و در بسیاری از موارد، موجب بروز تعارض میان هویت بومی و هویت دیجیتال شده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین و فهم تجربه زیسته نوجوانان شهر یاسوج از تعارض هویت بومی-دیجیتال در عصر شبکه های اجتماعی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی صورت گرفت. مشارکت کنندگان پژوهش را نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله شهر یاسوج تشکیل دادند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با روش تحلیل پدیدارشناختی کلایزی تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که نوجوانان تعارض هویت بومی-دیجیتال را در قالب مضامینی همچون دوگانگی میان خود واقعی و خود مجازی، فاصله میان ارزش های خانوادگی و ارزش های رایج در فضای مجازی، نیاز به پذیرش و تایید اجتماعی، احساس گناه و تعارض اخلاقی، ترس از قضاوت اجتماعی، جستجوی هویت و تلاش برای خودشناسی، احساس تعلق هم زمان به دو جهان متفاوت و بازتعریف هویت بومی در فضای دیجیتال تجربه می کنند. همچنین نتایج نشان داد که نوجوانان برای مدیریت این تعارض، راهبردهایی نظیر تفکیک زندگی واقعی و مجازی، سازگاری تدریجی با تغییرات فرهنگی و ایجاد هویت تلفیقی را به کار می گیرند. در مجموع، یافته ها بیانگر آن است که تعارض هویت بومی-دیجیتال در میان نوجوانان یاسوج، پدیده ای چندبعدی و پویا است که در عین ایجاد چالش، می تواند زمینه ساز بازاندیشی و بازسازی هویت نیز باشد. بر این اساس، توجه به آموزش سواد رسانه ای، تقویت هویت فرهنگی و ایجاد تعامل سازنده میان خانواده و نوجوانان می تواند در کاهش پیامدهای منفی این تعارض موثر باشد.

کلیدواژه ها:

هویت بومی ، هویت دیجیتال ، تعارض هویتی ، نوجوانان ، شبکه های اجتماعی ، پدیدارشناسی ، شهر یاسوج.