فرا تحلیل رابطه کمال گرایی بالینی و فرسودگی تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف فرا تحلیل رابطه بین کمال گرایی بالینی و فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان و دانشجویان انجام شد. فرسودگی تحصیلی به عنوان یک سندرم روان شناختی شامل سه مولفه خستگی عاطفی، مسخ شخصیت (دوری گزینی از تحصیل) و کاهش احساس کارآمدی، یکی از معضلات جدی نظام های آموزشی است که با پیامدهایی نظیر افت تحصیلی، ترک تحصیل و مشکلات سلامت روان همراه است. در این میان، کمال گرایی بالینی (نگرانی افراطی در مورد اشتباهات، شک به خود، نیاز شدید به تایید دیگران و حساسیت به انتقاد) به عنوان یکی از قوی ترین پیش بینی کننده های فرسودگی تحصیلی شناسایی شده است، اما اندازه اثر دقیق این رابطه و نقش متغیرهای تعدیل کننده (مانند جنسیت، مقطع تحصیلی، نوع ابزار سنجش) هنوز به طور جامع مشخص نشده است. در این مطالعه فراتحلیل، ۷۲ پژوهش همبستگی و علی-مقایسه ای انجام شده در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۳ (۲۰۰۶ تا ۲۰۲۴) مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های فراتحلیل نشان داد که اندازه اثر ترکیبی (ضریب همبستگی) بین کمال گرایی بالینی و فرسودگی تحصیلی ۴۳/۰ و در سطح متوسط تا بزرگ و مثبت است. به عبارت دیگر، با افزایش یک انحراف معیار در نمرات کمال گرایی بالینی، نمرات فرسودگی تحصیلی به میزان ۰/۴۳ انحراف معیار افزایش می یابد. همچنین، در تحلیل مولفه ها، «نگرانی از اشتباهات» با ضریب ۴۸/۰ قوی ترین پیش بین، و «شک به خود» با ضریب ۴۲/۰ و «نیاز به تایید دیگران» با ضریب ۳۸/۰ به ترتیب در رتبه های بعدی قرار داشتند. نتایج تحلیل تعدیل کنندگی نشان داد که رابطه بین کمال گرایی بالینی و فرسودگی تحصیلی در دانشجویان (۴۷/۰) قوی تر از دانش آموزان (۳۹/۰) است، در دختران (۴۵/۰) قوی تر از پسران (۳۸/۰) است، و در پژوهش هایی که از پرسشنامه کمال گرایی فراست استفاده کرده بودند (۴۶/۰) قوی تر از پژوهش هایی بود که از پرسشنامه کمال گرایی هیل استفاده کرده بودند (۳۹/۰). در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که کمال گرایی بالینی یک عامل خطر جدی برای فرسودگی تحصیلی است و غربالگری و مداخله زودهنگام برای دانش آموزان و دانشجویان کمال گرا باید در اولویت برنامه های مشاوره مدارس و دانشگاه ها قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کمال گرایی بالینی ، فرسودگی تحصیلی ، فراتحلیل ، نگرانی از اشتباهات ، شک به خود.