دوزبانگی یک سرمایه شناختی: تبیین نقش و پیامدهای دوزبانگی در پیشرفت تحصیلی دانش اموزان

دوزبانگی پدیده ای است که در بسیاری از نظام های آموزشی جهان از جمله ایران، به دلیل تنوع قومی و زبانی، شیوع بالایی دارد. برای دهه ها، دوزبانگی عمدتا از منظر نقص و آسیب نگریسته می شد و به عنوان مانعی بر سر راه پیشرفت تحصیلی تلقی می گردید. با این حال، انقلاب شناختی در دهه های اخیر، تصویر کاملا متفاوتی را ترسیم کرده است: دوزبانگی نه یک نقص، بلکه یک سرمایه شناختی ارزشمند و یک مزیت رقابتی است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-مروری به تبیین نقش دوزبانگی به عنوان سرمایه شناختی در پیشرفت تحصیلی و استخراج پیامدهای آن برای راهنمایی و مشاوره دانش آموزان دوزبانه می پردازد. یافته های این مقاله نشان می دهد که دوزبانگی با تقویت کارکردهای اجرایی مغز (شامل کنترل توجه، بازداری پاسخ، انعطاف پذیری شناختی و حافظه کاری)، افزایش فراشناخت و آگاهی زبانی، و پرورش تفکر واگرا و خلاقیت، به عنوان یک سرمایه شناختی قدرتمند عمل می کند و پیشرفت تحصیلی را در دروس مختلف به ویژه ریاضیات و خواندن و درک مطلب تسهیل می نماید. بر اساس این یافته ها، مقاله پیامدهای مهمی برای راهنمایی و مشاوره تحصیلی، از جمله تغییر نگرش مشاوران از دیدگاه نقص به دیدگاه سرمایه، توانمندسازی دانش آموزان دوزبانه با آگاهی از مزیت های شناختی خود، طراحی برنامه های درسی و ارزشیابی حساس به دوزبانگی، و آموزش معلمان و والدین در این زمینه ارائه می دهد

کلیدواژه ها:

دوزبانگی ، سرمایه شناختی ، کارکردهای اجرایی ، پیشرفت تحصیلی ، راهنمایی و مشاوره ، دانش آموزان دوزبانه