بررسی نقش سیستم های هوشمند بازخورد لحظه ای بر خودکارآمدی تحصیلی و میزان درگیری رفتاری–شناختی فراگیرندگان

در عصر دیجیتال و با گسترش سامانه های یادگیری الکترونیکی و هوشمند، مفهوم بازخورد دستخوش تحولی بنیادین شده است. سیستم های هوشمند بازخورد لحظه ای، نسل جدیدی از فناوری های آموزشی هستند که با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین و تحلیل داده های رفتاری فراگیرندگان، قادرند در کسری از ثانیه و به صورت شخصی سازی شده، بازخورد دقیق، مرتبط به فراگیرنده ارائه دهند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش این سیستم ها بر دو متغیر کلیدی در روان شناسی تربیتی یعنی خودکارآمدی تحصیلی و درگیری رفتاری–شناختی فراگیرندگان است. این مقاله به روش مروری نظام مند و با رویکرد تحلیلی توصیفی نگارش یافته است. یافته ها نشان می دهد که سیستم های هوشمند بازخورد لحظه ای از طریق چهار مکانیسم اصلی بر خودکارآمدی تحصیلی تاثیر می گذارند: ارائه شواهد موفقیت کوچک و مکرر، کاهش اضطراب ارزیابی، افزایش حس کنترل و عاملیت و فراهم کردن الگوهای همتای مجازی. خودکارآمدی تحصیلی که به باور فرد نسبت به توانایی های خود برای موفقیت در وظایف تحصیلی تعریف می شود، یکی از قویترین پیش بینی کننده های عملکرد تحصیلی است. بازخورد لحظه ای با ایجاد تجارب مکرر موفقیت (حتی در گام های کوچک)، این باور را تقویت می کند. همچنین در مورد درگیری رفتاری–شناختی، نتایج نشان می دهد که بازخورد لحظه ای با از بین بردن فاصله بین عمل و بازخورد، انگیزه رفتاری را حفظ کرده و فراگیرنده را تشویق می کند تا تلاش خود را ادامه دهد. از سوی دیگر، بازخوردی که نه فقط پاسخ صحیح یا غلط، بلکه «چرایی» صحت یا غلط بودن پاسخ و «چگونگی» رسیدن به پاسخ صحیح را نشان می دهد، درگیری شناختی را به طور چشمگیری افزایش می دهد. فراگیرنده در این فرآیند از حالت گیرنده منفعل اطلاعات به یک کاوشگر فعال دانش تبدیل می شود. با این حال، چالش هایی مانند طراحی نامناسب بازخورد، ایجاد وابستگی به بازخورد خارجی (کاهش خودتنظیمی)، افزایش استرس ناشی از پایش مداوم و نگرانی های حریم خصوصی نیز وجود دارد. در پایان مقاله، راهکارهایی برای طراحی موثر سیستم های بازخورد لحظه ای و الزامات اجرایی برای سیاست گذاران آموزشی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

بازخورد لحظه ای ، سیستم های هوشمند آموزشی ، خودکارآمدی تحصیلی ، درگیری رفتاری شناختی ، یادگیری شخصی سازی شده