بررسی روندهای نوظهور در کاربست یادگیری سیار در برنامه درسی نظام های آموزشی پیشرو: فرصت ها، چالش ها و الزامات اجرایی برای سیاست گذاران تربیتی

یادگیری سیار به عنوان یکی از روندهای نوظهور در فناوری آموزشی، در دو دهه اخیر توجه نظام های آموزشی پیشرو در جهان را به خود جلب کرده است. یادگیری سیار استفاده از دستگاه های قابل حمل مانند تلفن های هوشمند، رایانه های لوحی و لپ تاپ ها برای تسهیل یادگیری در هر زمان و هر مکان تعریف می شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی روندهای نوظهور در کاربست یادگیری سیار در برنامه درسی نظام های آموزشی پیشرو و تحلیل فرصت ها، چالش ها و الزامات اجرایی آن برای سیاست گذاران تربیتی است. این مقاله به روش مروری نظام مند و با رویکرد تحلیلی توصیفی نگارش یافته است. یافته ها نشان می دهد که روندهای نوظهور در یادگیری سیار شامل یادگیری شخصی سازی شده، یادگیری مبتنی بر بازی، یادگیری مبتنی بر مکان، یادگیری در موقعیت، ریزآموزش، واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، یادگیری تطبیقی، تحلیل یادگیری و ارزیابی سیار است. نظام های آموزشی پیشرو مانند فنلاند، سنگاپور، استونی، کره جنوبی و کانادا، یادگیری سیار را به صورت نظام مند در برنامه درسی ملی خود ادغام کرده اند. فرصت های یادگیری سیار شامل افزایش دسترسی به آموزش به ویژه برای گروه های حاشیه نشین، شخصی سازی یادگیری، افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان، تقویت یادگیری خودراهبر، ایجاد ارتباط بین یادگیری درون و بیرون مدرسه و کاهش هزینه های آموزشی است. چالش های یادگیری سیار شامل شکاف دیجیتال و نابرابری دسترسی، نگرانی های سلامت و ایمنی (چشم درد، خستگی، اعتیاد به صفحه نمایش)، حواس پرتی و کاهش تمرکز، کمبود محتوای با کیفیت متناسب با برنامه درسی، مقاومت معلمان و والدین، مسائل حریم خصوصی و امنیت داده ها و نبود زیرساخت های فنی مناسب است. الزامات اجرایی برای سیاست گذاران تربیتی شامل تدوین سند ملی یادگیری سیار، سرمایه گذاری در زیرساخت های فناوری، تولید محتوای بومی و استاندارد، توانمندسازی معلمان، طراحی مدل های ترکیبی، تدوین پروتکل های سلامت دیجیتال و ایجاد نظام پایش و ارزشیابی است. نتیجه گیری می شود که یادگیری سیار نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای نظام های آموزشی است و سیاست گذاران تربیتی باید با نگاه راهبردی و برنامه ریزی دقیق، زمینه را برای بهره مندی حداکثری از فرصت های آن و مدیریت موثر چالش های آن فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

یادگیری سیار ، برنامه درسی ، نظام های آموزشی پیشرو ، فرصت ها و چالش ها ، سیاست گذاران تربیتی