بررسی تطبیقی مقررات استاندارد اجباری ایران با موافقت نامه موانع فنی فرا راه تجارت (TBT ) سازمان تجارت جهانی

استانداردها ، به مجموعه ای از قوانین و معیارهایی گفته می شود که برای دستیابی به ، سطح مشخصی از کیفیت، ایمنی یا عملکرد تعیین می شوند. با توجه اینکه عامل استاندارد، تنها به بخش تولید خلاصه نشده و مسائل مربوط به توسعه و تحولات اقتصادی، صادرات و واردات همگی متاثر از بخش استاندارد هر کشور می باشد، بر این اساس تعیین شاخصه های آن برای هر بخش از تولید و خدمات و برای هر جامعه هدف، اعم از مصرف کننده و عرضه کننده عام و خاص با دیگر بخش ها در کشورهای مختلف جهان، باتوجه به میزان پیشرفت های علمی ، اقتصادی آنها متفاوت است بنابراین، دستیابی به هدف اصلی از اجرای استانداردها، مستلزم نگاه جامع به مقوله استاندارد میباشد.در ایران استانداردهای اجباری به عنوان ابزاری برای تضمین کیفیت کالاها و خدمات، حمایت از حقوق مصرف کننده و افزایش ایمنی عمومی تدوین می شوند.در سطح بین الملل، موافقت نامه موانع فنی تجارت (TBT) از جمله موافقتنامه های تخصصی سازمان تجارت جهانی (WTO) است که در راستای قاعده مند کردن مقررات گذاری دولتها و با هدف حراست از منافع عمومی از جمله سلامت و ایمنی جامعه، به کشورها اجازه می دهد، مقررات فنی را برای حمایت از مصرف کنندگان و ایمنی عمومی اجرا کنند، اما این مقررات نباید منجر به ایجاد موانع غیرضروری در تجارت بین المللی شوند. بررسی ها نشان می دهد که جز در برخی موارد محدود، قانونگذار ایرانی توجه چندانی به موازین پذیرفته شده جهانی ندارد و این مسئله حتی در قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد مصوب سال ۱۳۹۶ نیز مشاهده می گردد. نتیجتا عدم توجه به این موضوع منجر به افزایش هزینه های تجارت بین المللی و عدم رقابت پذیری محصولات صادراتی ایران می گردد.این مقاله به بررسی تطبیقی مقررات استاندارد اجباری ایران و موافقت نامه موانع فنی فرا راه تجارت سازمان تجارت جهانی پرداخته است.

کلیدواژه ها:

استاندارد اجباری ، موافقت نامه موانع فنی فرا راه تجارت ، مقررات فنی ، سازمان تجارت جهانی