چیستی و ابعاد انگیزش تحصیلی

انگیزش تحصیلی به عنوان نیروی محرک و هدایت کننده رفتار دانش آموزان به سمت اهداف آموزشی تعریف می شود که شامل دو بعد اصلی انگیزش درونی و انگیزش بیرونی است. انگیزش درونی زمانی رخ می دهد که دانش آموز به دلیل علاقه ذاتی، کنجکاوی و لذت بردن از فرآیند یادگیری، به فعالیت های آموزشی می پردازد. در مقابل، انگیزش بیرونی متاثر از مشوق ها، پاداش ها، نمرات و فشارهای اجتماعی است. در محیط های یادگیری نوین، ایجاد تعادل میان این دو نوع انگیزش برای تداوم یادگیری ضروری است. پژوهش های تربیتی تاکید می کنند که انگیزش تحصیلی تنها یک ویژگی ثابت نیست، بلکه یک سازه پویا است که در تعامل با محیط آموزشی، روش های تدریس و بازخوردهای دریافت شده، تغییر می کند. در کلاس های آنلاین، به دلیل کاهش کنترل فیزیکی معلم، ارتقای انگیزش درونی از طریق ایجاد حس استقلال و شایستگی، کلید اصلی ماندگاری و پایداری دانش آموز در فرآیند یادگیری است (کدیور، ۱۳۹۶؛ نیکی پور و همکاران، ۱۳۹۸).