آموزش مبتنی بر شایستگی در نظام آموزشی ایران

آموزش مبتنی بر شایستگی یکی از رویکردهای نوین آموزشی است که در سال های اخیر در بسیاری از نظام های آموزشی جهان و از جمله ایران مورد توجه قرار گرفته است. این رویکرد بر توسعه توانایی های واقعی فراگیران و کسب شایستگی های مورد نیاز برای زندگی، اشتغال و فعالیت حرفه ای تاکید دارد. در آموزش مبتنی بر شایستگی، هدف اصلی صرفا انتقال دانش نظری نیست، بلکه فراگیران باید بتوانند آموخته های خود را در عمل به کار گیرند و عملکردی موفق از خود نشان دهند. به همین دلیل، طراحی برنامه های درسی، انتخاب روش های تدریس و شیوه های ارزشیابی در این رویکرد بر اساس نتایج یادگیری و استانداردهای عملکردی انجام می شود (ملکی، ۱۳۹۴). در نظام آموزشی ایران، به ویژه در شاخه فنی و حرفه ای و کاردانش، تلاش های متعددی برای استقرار آموزش مبتنی بر شایستگی صورت گرفته است. تدوین استانداردهای مهارتی، بازنگری برنامه های درسی و تاکید بر آموزش های عملی از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام شده است. این رویکرد می تواند زمینه افزایش کیفیت آموزش، توسعه مهارت های کاربردی و ارتقای آمادگی شغلی فراگیران را فراهم کند. با این حال، تحقق کامل آموزش مبتنی بر شایستگی نیازمند فراهم سازی زیرساخت های مناسب، آموزش مستمر معلمان و هنرآموزان، تجهیز مراکز آموزشی و اصلاح نظام ارزشیابی است. در صورت تحقق این شرایط، آموزش مبتنی بر شایستگی می تواند نقش موثری در تربیت نیروی انسانی کارآمد و پاسخگویی به نیازهای بازار کار ایفا کند (فردانش، ۱۳۹۲؛ شعبانی، ۱۳۹۳).