مبانی نظری شایستگی های حرفه ای

شایستگی های حرفه ای از جمله مفاهیمی هستند که ریشه در نظریه های یادگیری، آموزش مبتنی بر عملکرد و توسعه منابع انسانی دارند. این مفهوم بر این اصل استوار است که موفقیت افراد در محیط های حرفه ای تنها به میزان دانش نظری آنان وابسته نیست، بلکه توانایی استفاده موثر از دانش، مهارت و نگرش در شرایط واقعی نیز اهمیت فراوانی دارد. نظریه پردازان حوزه آموزش معتقدند که شایستگی حرفه ای حاصل تعامل میان دانش تخصصی، مهارت های عملی و ویژگی های شخصیتی است و زمانی به طور کامل شکل می گیرد که فرد بتواند در موقعیت های واقعی عملکردی اثربخش و مسئولانه از خود نشان دهد. از این رو، شایستگی های حرفه ای به عنوان شاخصی برای ارزیابی میزان آمادگی افراد جهت ورود به حرفه و اشتغال مورد توجه قرار گرفته اند (فردانش، ۱۳۹۲). در مبانی نظری شایستگی های حرفه ای، رویکرد آموزش مبتنی بر شایستگی جایگاه ویژه ای دارد. این رویکرد بر تعیین نتایج یادگیری مشخص و قابل اندازه گیری تاکید می کند و معتقد است که آموزش باید به گونه ای طراحی شود که فراگیران در پایان دوره بتوانند مهارت ها و توانایی های مورد انتظار را در عمل نشان دهند. در این دیدگاه، ارزشیابی نیز بر اساس عملکرد واقعی فراگیران صورت می گیرد و صرفا به سنجش محفوظات نظری محدود نمی شود. شایستگی های حرفه ای علاوه بر مهارت های فنی، شامل مهارت های ارتباطی، توانایی حل مسئله، تفکر انتقادی، اخلاق حرفه ای، مسئولیت پذیری و توانایی کار گروهی نیز هستند. در نتیجه، توسعه این شایستگی ها می تواند نقش مهمی در افزایش کیفیت عملکرد شغلی، ارتقای بهره وری سازمانی و موفقیت حرفه ای افراد ایفا کند (ملکی، ۱۳۹۴؛ شعبانی، ۱۳۹۳).