مفهوم شایستگی و شایستگی فنی

شایستگی یکی از مفاهیم بنیادی در حوزه آموزش، مدیریت منابع انسانی و توسعه حرفه ای محسوب می شود که در دهه های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی را به خود جلب کرده است. شایستگی به مجموعه ای از دانش، مهارت، نگرش، توانایی و ویژگی های فردی اطلاق می شود که فرد را قادر می سازد وظایف و مسئولیت های محوله را به صورت موثر و موفقیت آمیز انجام دهد. برخلاف دیدگاه های سنتی که تنها بر انتقال دانش نظری تاکید داشتند، رویکرد شایستگی محور بر توانایی به کارگیری دانش در موقعیت های واقعی و عملی تاکید می کند. در واقع، شایستگی زمانی معنا پیدا می کند که فرد بتواند آموخته های خود را در شرایط واقعی کار و زندگی به کار گیرد و عملکردی مطلوب از خود نشان دهد. از این منظر، شایستگی نه تنها شامل دانش و اطلاعات تخصصی است، بلکه مهارت های عملی، توانایی حل مسئله، تصمیم گیری، مسئولیت پذیری و سازگاری با شرایط مختلف را نیز در بر می گیرد (ملکی، ۱۳۹۴). شایستگی فنی به عنوان یکی از مهم ترین ابعاد شایستگی، به توانایی فرد در انجام صحیح و استاندارد فعالیت های تخصصی و حرفه ای مربوط می شود. این نوع شایستگی شامل مجموعه ای از دانش های تخصصی، مهارت های عملی و توانایی های فنی است که برای انجام موفقیت آمیز یک شغل یا حرفه ضروری هستند. در نظام آموزش فنی و حرفه ای، شایستگی فنی معیار اصلی سنجش موفقیت فراگیران محسوب می شود؛ زیرا هدف نهایی این نظام آموزشی تربیت نیروهایی است که بتوانند وظایف شغلی خود را مطابق با استانداردهای حرفه ای انجام دهند. در رشته حسابداری نیز شایستگی فنی شامل توانایی ثبت و طبقه بندی اطلاعات مالی، تهیه اسناد حسابداری، تنظیم گزارش های مالی، کار با نرم افزارهای حسابداری و تحلیل اطلاعات اقتصادی است. بنابراین، هرچه میزان تحقق شایستگی های فنی در هنرجویان بیشتر باشد، آمادگی آنان برای ورود به بازار کار و ایفای نقش حرفه ای نیز افزایش خواهد یافت (فردانش، ۱۳۹۲؛ شریعتمداری، ۱۳۹۸).