طراحی و اعتبارسنجی الگوی تدریس معکوس مبتنی بر ساحت های تربیت سند تحول بنیادین

سند تحول بنیادین آموزش وپرورش (۱۳۹۰) با تاکید بر تربیت تمام ساحتی، رویکردی جامع به یادگیری و تدریس ارائه می دهد که در آن تمام ابعاد وجودی دانش آموز (اعتقادی، اجتماعی، زیبایی شناختی، اقتصادی، علمی و زیستی) به طور هم زمان مورد توجه قرار می گیرد. در مقابل، الگوی تدریس معکوس (Flipped Classroom) به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، با تغییر نقش معلم و دانش آموز، فرصت یادگیری فعال و عمیق را فراهم می آورد. با این حال، تاکنون الگویی که به طور نظام مند و مبتنی بر شش ساحت سند تحول، فرآیند تدریس معکوس را طراحی و اعتبارسنجی کرده باشد، ارائه نشده است. هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتبارسنجی الگوی تدریس معکوس مبتنی بر ساحت های تربیت سند تحول بنیادین است. روش پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی (کیفی-کمی) است. در مرحله کیفی، با استفاده از تحلیل محتوای اسناد بالادستی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از متخصصان برنامه ریزی درسی و علوم تربیتی، الگوی اولیه طراحی شد. در مرحله کمی، با استفاده از روش اعتبارسنجی دلفی دو دور و نظرسنجی از ۴۵ متخصص، روایی و پایایی الگو ارزیابی شد. یافته ها نشان می دهد که الگوی پیشنهادی شامل ۶ مرحله اصلی (برنامه ریزی ساحتی، ارائه محتوای معکوس، یادگیری خودراهبر، تعامل اجتماعی ساحتمحور، تولید و خلق معنا و ارزشیابی تکوینی-ساحتی) و ۱۸ شاخص عملیاتی است. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که الگو از روایی محتوایی بالایی (CVR > ۰.۷۸) و پایایی مناسب (ضریب آلفای کرونباخ = ۰.۸۹) برخوردار است. در نهایت، الگوی نهایی به همراه راهکارهای اجرایی برای معلمان و برنامه ریزان درسی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

الگوی تدریس معکوس ، سند تحول بنیادین ، ساحت های تربیت ، اعتبارسنجی ، تربیت تمام ساحتی