مروری بر نقش اقتصاد دریا محور در توسعه و پیشرفت شهرهای ساحلی کشورهای جهان

اقتصاد دریامحور به عنوان یک مفهوم اقتصادی تحول آفرین بر بهره برداری پایدار از منابع اقیانوسی و ساحلی متمرکز است. اقتصاد دریامحور می تواند با همسوسازی فعالیت های اقتصادی و تجاری با اصول حفاظت و پایداری در مدیریت منابع دریایی، بعد جدیدی به تولید ناخالص داخلی کشورها بیفزاید. در واقع فعالیت های مرتبط با اقتصاد دریامحور می توانند منابع درآمدی مکملی برای جوامع ساحلی ایجاد کنند، بدون آنکه سلامت اکوسیستم را به خطر اندازند. در ایران نیز به دلیل وجود مرزهای دریایی طولانی و وجود تعداد زیاد شهرهای ساحلی و بندرگاهی این امکان فراهم است تا از طریق اقتصاد دریامحور در مسیر توسعه پایدار شهرهای ساحلی گام برداشت. با این وجود تاکنون اقدامات و فعالیت های قابل توجهی در راستای توسعه اقتصاد دریامحور در کشور صورت نگرفته است. این در حالی است که بسیاری از شهرهای ساحلی در کشورهای مختلف متاثر از اقتصاد دریامحور به سطوح مناسبی از توسعه پایدار دست پیدا کرده اند. به همین سبب هدف از مطالعه حاضر بررسی تجارب جهانی در ارتباط با نقش اقتصاد دریامحور در توسعه شهرهای ساحلی است. این مطالعه بر اساس هدف کاربردی و بر اساس روش توصیفی تحلیلی و مروری است. گردآوری داده ها و اطلاعات با استفاده از روش کتابخانه ای و مرور منابع علمی انجام شده است. در این پژوهش روند توسعه مفهوم اقتصاد دریامحور و دلایل توجه به آن و همچنین تجارب کشورهای پیشرو در زمینه اقتصاد دریامحور مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از بررسی تجارب کشورهای اندونزی، هلند، نروژ، سنگاپور و چین نشان دهنده اثرگذاری قابل توجه اقتصاد دریامحور در توسعه شهرهای ساحلی به واسطه حمل و نقل دریایی، گردشگری دریایی و ساحلی، انرژی های تجدیدپذیر، بیوتکنولوژی دریایی و استخراج از بستر دریا است. نهایتا براساس تجارب جهانی و متناسب با ظرفیت ها، چالش ها و فرصت های موجود، پیشنهادهایی برای توسعه اقتصاد دریامحور در ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد دریامحور ، اقتصاد آبی ، شهرهای ساحلی ، شهرهای بندری ، تجارب جهانی