تقویت رقابت پذیری چابهار در اقتصاد دریا محور: فرصت ها و چالش های پیوند با اتحادیه اقتصادی اوراسیا با بکارگیری فناوری های هوشمند

این مطالعه به بررسی اهمیت اقتصاد دریا محور در توسعه پایدار شهری و منطقه ای، به عنوان گرهی حیاتی در زنجیره تامین جهانی، می پردازد. هدف اصلی، تحلیل جایگاه رقابتی بندر چابهار در تجارت بین الملل و ترانزیت اوراسیا است، با توجه به رقابت فزاینده با بنادر همسایه و پتانسیل فناوری های نوین مانند هوش مصنوعی و بلاکچین. روش تحقیق ترکیبی از تحلیل کیفی (مطالعات اسنادی و مصاحبه با ذینفعان) و کمی (بررسی آمار تجارت و ترانزیت) است. یافته های کلیدی نشان می دهند که چابهار به دلیل موقعیت استراتژیک خود در کریدور شمال-جنوب و دسترسی به بازارهای اوراسیا، فرصت های بزرگی برای کاهش هزینه ها و زمان ترانزیت کالا دارد. پیوستن ایران به اتحادیه اقتصادی اوراسیا و معافیت های تعرفه ای نیز پتانسیل های تجاری را افزایش داده است. در واقع انعقاد موافقت نامه تجارت آزاد میان ایران و این اتحادیه فرصت مغتنمی جهت توسعه اقتصادی این بندر به ویژه در راستای توسعه ترانزیت از طریق چابهار به حساب می آید. کاربرد هوش مصنوعی و بلاکچین می تواند کارایی عملیاتی بندر را تا ۳۰% افزایش داده و زمان توقف کشتی ها و تقلب اسنادی را به ترتیب ۲۵% و ۴۰% کاهش دهد. با این حال، چالش های جدی شامل رقابت با گوادر و بندرعباس، موانع مالی و تحریم های بین المللی، کمبود سرمایه گذاری در زیرساخت های هوشمند و ناکارآمدی مقررات گمرکی داخلی، بهره برداری کامل از این پتانسیل ها را محدود کرده است.

کلیدواژه ها:

چابهار ، رقابت پذیری ، هوش مصنوعی ، اتحادیه اقتصادی اوراسیا ، ترانزیت