تاثیر خانواده بر تربیت اخلاقی و معنوی فرزندان از سیره امام رضا (ع)

پرورش اخلاقی مسلمانان یکی از اهداف اصلی آموزه های قرآنی و حدیثی است. استخراج این آموزه ها و تبیین ها به صورت هوشمند در قالب اصول و روش های تربیت اخلاقی، زمینه آگاهی از نظام اخلاقی در اسلام را فراهم می آورد. در میان روایات ائمه و روایات به جای مانده از امام رضا (ع) گزاره ها و گزارش های فراوانی در موضوع اخلاق وجود دارد. این پژوهش به صورت اسنادی و کتابخانه ای در پی پاسخ به این سوال است که اصول و روش تربیت اخلاقی در روایات امام رضا کدام است؟ برای پاسخ به این پرسش تحقیق، احادیث ایشان استخراج و دسته بندی و تحلیل شد. یافته های تحقیق حاکی است که اصول تربیت اخلاقی عبارت است از تغییر رفتارهای ظاهری، تحول باطن، مداومت و محافظت بر عمل، اصلاح شرایط، مسئولیت آراستگی، فضل، عدل، عزت و تعقل. تحقق این اصول، روش هایی مانند تلقین به نفس، تحمیل به نفس، تعلیم و حکمت به عنوان روش های دفع و درمان رذایل شناسایی شده است. خانواده در سنین اولیه کودکی مهم ترین تاثیرات را بر رشد کودک دارد. از نظر روانشناسی، خصوصیات ذهنی انسان، توانایی ها و ناتوانی های وی و ویژگی های شخصیتی فرد قبل از هر چیز به چگونگی کسب تجربیات کودکی بستگی دارد. تربیت اخلاقی و معنوی یکی از ابعاد سلامتی در کنار سلامت جسمی، ذهنی و اجتماعی مطرح شده است. خانواده عالی ترین نقش را در تربیت اخلاقی و معنوی فرزندان دارد. بنابراین اگر کانون گرم خانواده به عنوان کوچک ترین رکن سازنده اجتماع توسط مادر و پدر به محیطی آرام و با محبت و دور از اضطراب و دلهره تبدیل شود و به عبارت دیگر خانواده از سلامت معنوی برخوردار باشد، زمینه را برای رشد و تربیت جسمی، اخلاقی، معنوی کودکان که آینده سازان جامعه بشریت هستند فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

خانواده ، اخلاق تربیتی ، معنوی