مهاجرت اقلیمی و بازتولید ناپایداری شهری تحلیل گسترش سکونتگاه های خودساخته در شهر رشت

تشدید تغییرات اقلیمی، تنش های آبی و افت منابع زیرزمینی در استان های مرکزی و خشک ایران طی دهه اخیر، منجر به شکل گیری موج جدیدی از مهاجرت های درون کشوری با ماهیت اقلیمی شده است. این الگوی مهاجرتی که برخلاف الگوی کلاسیک روستا–شهر، مبتنی بر جابه جایی بین استانی از مناطق خشک به مناطق مرطوب است، شهرهای شمالی کشور را به مقاصد اصلی جذب جمعیت تبدیل کرده است. شهر رشت به عنوان مرکز اداری، خدماتی و اقتصادی استان گیلان، در کانون این تحولات قرار دارد. افزایش تقاضای زمین و مسکن، رشد شدید قیمت زمین (از متری ۴۰ میلیون ریال به ۳۵۰ میلیون ریال طی چهار سال اخیر)، تمرکز اشتغال در مرکز استان و ضعف نظام آمایش سرزمین، زمینه ساز گسترش سکونتگاه های خودساخته در چهار محدوده صف سر، حمیدیان، استقامت دو و سلیمانداراب با وسعت تقریبی ۶۵۰ هکتار و جمعیتی حدود ۲۵ هزار نفر شده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی–توصیفی و با اتکا به ادبیات نظری مهاجرت و حاشیه نشینی، به بررسی پیوند میان مهاجرت اقلیمی، نابرابری فضایی و ناپایداری شهری در رشت می پردازد و راهبردهایی در چارچوب بازآفرینی محله محور و مدیریت فعال زمین شهری ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مهاجرت ، حاشیه نشینی ، ناپایداری ، توسعه شهری ، تغییر اقلیم