تبیین رابطه تلازمی انفال و مسئولیت مدنی در مبانی فقهی حقوق موضوعه ایران

انفال به عنوان اموال عمومی و ثروت های الهی، نقش بنیادینی در تحقق عدالت اجتماعی و توسعه پایدار در نظام اقتصادی اسلام ایفا می نماید. این پژوهش با هدف تبیین رابطه تلازم میان انفال و مسئولیت مدنی در چارچوب فقه امامیه و حقوق ایران انجام شده است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها با استفاده از منابع کتابخانه ای شامل متون فقهی، قانونی و تفسیری گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که انفال در اصطلاح فقهی، به اموال عمومی بدون مالک خاص اطلاق می شود که مالکیت آنها طبق آیه ۱ سوره انفال و روایات معصومین (ع)، در اصل برای خدا و رسول (ص) و سپس در اختیار امام معصوم (ع) و در عصر غیبت، ولی فقیه است. این مقاله به این نتیجه می رسد که بین انفال و مسئولیت مدنی رابطه ای تلازمی برقرار است؛ به این صورت که مسئولیت مدنی ضمانت اجرای لازم برای حفاظت از انفال را فراهم می آورد و از سوی دیگر، مفهوم انفال به عنوان اموال عمومی، گستره مسئولیت مدنی را توسعه می بخشد. در پایان راهکارهایی برای تقویت این رابطه در نظام حقوقی ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

انفال ، مسئولیت مدنی ، حقوق عامه ، زمین های موات ، فقه امامیه ، منابع طبیعی