بررسی شاخص های ارتباط موثر دانشگاه و جامعه برمبنای الگوهای مسئولیت پذیری اجتماعی

هدف این مطالعه، شناسایی و دسته بندی شاخص های ارزیابی ارتباط موثر دانشگاه با جامعه بر مبنای الگوهای مسئولیت پذیری اجتماعی بود. این پژوهش بنیادی با رویکرد کیفی و از طریق مرور نظام مند ادبیات انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه مقالات، کتب و منابع معتبر فارسی و لاتین از سال ۱۹۸۷ تا ۲۰۲۳ بود. شاخص های استخراج شده با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت در قالب هفت حوزه اصلی دسته بندی شدند: توسعه اجتماعی، توسعه انسانی، توسعه زیست محیطی، توسعه اخلاقی، توسعه علمی-فرهنگی، توسعه پژوهشی و مشارکت. یافته ها نشان می دهد که مسئولیت پذیری اجتماعی دانشگاه، فراتر از نقش سنتی در تولید و انتشار دانش، شامل تعهدی دوگانه در قبال جامعه است: پاسخگویی به تاثیرات اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی خود و ترویج فرهنگ مسئولیت پذیری در بین دانشجویان و کارکنان. اگرچه این مفهوم به موضوعی راهبردی در جهان تبدیل شده است، اما بررسی ادبیات نشان دهنده ضعف شدید مطالعات علمی و اقدامات عملی در دانشگاه های ایران در این حوزه است. این پژوهش چارچوبی مفهومی و اولیه برای ارزیابی فراهم می کند و بر ضرورت اجرای روش های تجربی در پژوهش های آینده تاکید دارد. اغلب مطالعات موجود به ارزیابی های مقطعی از دیدگاه ذی نفعان داخلی محدود شده و جای خالی ارزیابی از دیدگاه جامعه محلی و مستندسازی اقدامات در پایگاه های بین المللی به وضوح مشهود است. این پژوهش با ارائه چارچوبی متشکل از ۷ حوزه و ۲۸ شاخص، ابزاری برای ارزیابی وضعیت موجود و هدف گذاری آینده ارتباط دانشگاه با جامعه فراهم می کند و بر لزوم نگرش راهبردی، ایجاد ساختارهای مناسب و مشارکت جویانه کردن دانشگاه تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت اجتماعی دانشگاه ، شاخص های ارزیابی ، ارتباط دانشگاه و جامعه ، الگوهای مسئولیت پذیری